Docago.wordpress.com số 31

 

 
 
 
 
 
CHUYÊN MỤC VĂN HÓA ĐÔNG TÂY

Đỗ Anh Thơ : Trí tuệ Trang tử tập 2 câu 2 

  
 
 
 
                     1.-2  Tàn hại sinh mệnh ,tổn thương bản tính ,thì Đạo Chích cũng như Bá Di ,sao còn phải phân biệt tiểu nhân với quân tử !
 
                            其残生损性,则盗跖亦伯夷已,又恶取君子小人于其间哉!
( Kỳ tàn sinh tổn tính ,tắc Đạo Chích diệc    Bá Di dĩ ,hựu ác thủ quân tử tiểu nhân vu kỳ gian tai  )
 
         Nguyên văn …
臧与谷,二人相与牧羊而俱亡其羊。, 问臧奚 事,则挟策 (1)读书;问谷奚事, 则博塞以游。 二 人  者,事业不同,其于亡羊均 也。伯 夷(2) 死名于首阳之下,盗跖(3)死利于东陵(4)之上。 二人者,所死不同,其于残生伤性均也,奚必伯夷之是而盗跖之非乎!天下尽殉也:彼其所殉仁义也,则俗谓之君子;其所殉货财也,则俗谓之小人。其殉 一也,则有君子焉,有 小人 焉;若 其残生损性,则盗跖亦伯夷已,又恶取君子小人于其间哉!
 
            Chú giải :
              (1) Sách ( 策 ) là cuộn sách viết trên thanh tre xưa
              (2) Tang ,Cốc : tên hai gia nô ,tiểu đồng .đi chăn dê .
              (3)Bá Di :Hiền sĩ cuối đời Ân Thương      
              (4) Đạo Chích  :Lãnh tụ nông dân khởi nghĩa nổi tiếng cuối đời Xuân Thu tên là Chích .Đạo là cướp ,từ mạt sát .    
               (5) Đông lăng : tên núi ,có thuyết nói tức là núi Thái sơn
 
                 Phiên âm :
            
           Tang dữ Cốc ,nhị nhân tương dữ mục dương nhi câu vong  kỳ dương  .         Vấn Tang hề sự ,tắc hiệp sách độc thư ,vấn Cốc hề sự ,tắc bác tắc dĩ du .Nhị nhân giả ,sự nghiệp bất đồng ,kỳ vu vong dương quân dã .Bá Di tử danh vu Thủ Dương  chi hạ ,Đạo Chích tử lợi vu Đông lăng chi thượng .
Nhị nhân giả ,sở tử bất đồng ,kỳ vu tàn sinh thương tính quân dã ,hề tất Bá Di chi thị nhi Đạo Chích chi phi hồ ! Thiên hạ tận  tuẫn dã ;bỉ kỳ sở tuẫn nhân nghĩa dã ,tắc tục vị chi quân tử ;       kỳ sở tuẫn hóa tài dã ,tắc tục vị tiểu nhân .Kỳ tuẫn nhất dã ,tắc hữu quân tử yên ,hữu tiểu nhân yên ; nhược kỳ tàn sinh tổn tính ,       tắc Đạo Chích diệc Bá Di dĩ ,hựu ác thủ quân tử tiểu nhân vu kỳ gian tai ! 
  
             Dịch:     
 
              Tang và Cốc đều đi chăn cừu để cừu chạy mất ,hỏi  Tang đang làm gì ,nó bảo mải đọc sách ; hỏi Cốc đang làm gì ,nó bảo đang mải chơi đánh đáo  Hai  đứa đó việc làm khác nhau ,nhưng để mất cừu thì giống nhau .Bá Di chết vì tiếng hiền ở dưới núi Thú Dương ,Đạo Chích chết vì tư lợi trên núi Đông lăng  ,nguyên nhân dẫn đến cái chết của hai người đó   khác nhau ,nhưng về phương diện  hại sinh mệnh ,tổn thương bản tính thì ngược lại giống nhau .Tại sao cứ nhất định phải tán dương Bá Di mà chê trách Đạo Chích  !Mọi người trong thiên hạ đều hiến thân vì mục dích naò đó , hy sinh vì nhân nghĩa ,được thế gian ca tụng là quân tử , bỏ mạng vì tiền tài của cải ,thế gian gọi là tiểu nhân .Sự hy sinh vì mục đích  của họ giống nhau ,mà có cái gọi là quân tử ,có cái gọi là tiểu nhân .Chuyện mất tính mệnh ,tổn thương bản tính thì Đạo Chích cũng     như Bá Di ,sao giữa họ lại phải  phân biệt quân tử và tiểu nhân ! 
 
 
             Bình của Docago:
 
         Trang tử cũng như người thày thế truyền của mình là Lão tử kịch liệt bài xích lễ giáo ,thuyết quân tử tiểu nhân của Nho gia . Trong con mắt của họ không có sự phân biệt Khổng tử với Đạo Chích .Thật vậy ,trong đám mây mù của lịch sử ,những người như Đạo Chích ,Hoàng Sào ,Trần Thắng …những lãnh tụ nông dân khởi nghĩa bị xem là          kẻ cướp ,còn Lưu Bang ,Chu Nguyên Chương …là minh quân .Trong thế “ được là vua ,thua là giặc ” của dòng thời gian , người đời sau ,ai có thể phân biệt được    đúng hay sai ?
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
             
 
 
 
      
 

 

 
 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s