Docago.wordpress.com số 33

CHUYÊN MỤC VĂN HÓA ĐÔNG TÂY

Đỗ Anh Thơ : Trí tuej Trang tử ( tập 2)

 

Cần gì biết ai là quân tử với tiểu nhân !

  ( Ác hồ tri quân tử tiểu nhân tai )

Nguyên văn      :       恶 乎 知君子小人哉

               
吾意善治天下者不然。彼民有常性,织而衣,耕而食,是谓同德;一而不党(1),命曰天放,故至德之世,其行填填,其视颠颠。当是时也,山无蹊隧(2),泽无舟梁 ,万物群生,连属 (3)其 乡,禽 兽成群,草木遂长。是故禽兽可 系羁而 游,鸟鹊之巢可攀援而  。

夫至德 之世,同与 禽兽居,族与万物 并,恶 乎知君子小人哉,同 (4)乎无知,其德 不离;同 乎无欲,是谓素朴。素朴而民性得矣。

 

Chú giải :

 

(1)  Đảng : 党  riêng tư .

(2)  Hề : lối đi tắt ngang .Toại : đường hầm .

(3)  Liên thuộc : ở đây có nghĩa là lẫn lộn

(4) Đồng : ở đây nghĩa như xuẩn  惷 ,ngu xuẩn ,đần độn (như 蠢 ) .

 

Phiên âm :

 

         Ngô ý trị thiên hạ giả bất nhiên .Bỉ dân hữu thường tính ,chức nhi y ,canh nhi thực ,thị vị đồng đức ;nhất nhi bất đảng ,mệnh viết thiên phóng ,cố chí đức chi thế ,kỳ hành điền điền ,kỳ thị điên điên .Đương thị thời dã ,sơn vô hề toại  ,trạch vô chu lương ,vạn vật quần sinh  ,liên thuộc kỳ hương ,cầm thú thành quần ,thảo mộc toại trưởng .Thị cố cầm thú khả hệ ky nhi du ,điểu thước chi sào khả phàn viện nhi khuy .Phù chí đức chi thế ,         đồng dữ cầm thú cư ,tộc dữ vạn vật tinh ,ác hồ tri quân tử tiểu nhân tai ,đồng hồ vô tri   ,kỳ đức bất ly ,đồng hồ vô dục ,thị dĩ tố phác .Tố phác nhi dân tính đắc hĩ .

 

 

Dịch :

 

Ta cho rằng  người khéo xử lý việc trong thiên hạ không làm như vậy .Dân chúng  vốn có bản năng và  thiên tính  không thay đổi là dệt vải để may mặc ,cày cấy để có cái ăn   ,đó là đức tính và bản năng mà nhân loại đều có , hồn nhiên như một , không có chút riêng tư .Đó gọi là làm theo tự nhiên .Vậy nên , thời đại hoàn thiện nhất là nhân loại giữ được thiên tính  ,hành động của mọi người luôn chậm rãi tự nhiên ,     nhận xét của con người luôn  nhất quán .Chính ở thời ấy ,núi không có đường với hầm ,mặt nước không có thuyền lẫn cầu   .Vạn vật cùng sống  với nhau ,chỗ người ở  liền nhau          không phân biệt làng xóm ,cầm thú sống thành đàn ,cỏ cây mọc tự nhiên .Do đó  có thể dùng dây thừng dắt thú đi chơi ,có thể leo lên cây nhìn vào tổ chim ,tổ quạ .Ở cái thời giữ được thiên tính nhân loại hoàn thiện nhất đó  ,loài ngươi sống chung cùng muông thú ,cùng vạn vật sinh tồn , cần gì biết đâu là quân tử với tiểu nhân !

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s