Docago.wordpress.com số 50

CHUYÊN MỤC VĂN HÓA ĐÔNG TÂY

 Đỗ Anh Thơ : Trí tuệ Trang tử(2)
                       Chương VII ( câu 7.3 và 7.4)
\
               Câu 7.3
            Ta cũng thích vẫy đuôi sống trong bùn   đây
                               吾将曳尾于涂中
                    ( Ngã tương duệ vĩ vu đồ trung )
 Nguyên văn
庄子钓于濮水,楚王使大夫二人往先焉,曰:“愿以境内累矣!”
庄子持竿不顾,曰:“吾闻楚有神龟,死已三千岁矣,王巾笥而藏之庙堂之上。此龟者,宁其死为留骨而贵乎?宁其生而曳尾于涂中乎?”二大夫曰:“宁生而曳尾涂中。”庄子曰:“往矣,吾将曳尾于涂中。”
                 Phiên âm
               Trang tử điếu vu Bộc thủy ,Sở vương sử đại phu nhị nhân vãng tiên yên ,viết :“Nguyện dĩ cảnh nội lụy hĩ !”
               Trang tử trì can bất cố ,viết : “ Ngô văn Sở hữu thần quy ,tử dĩ tam thiên tuế hĩ ,vương cân ty nhi tàng chi miếu đường chi thượng .Thử quy giả ,ninh kỳ tử vi lưu cốt nhi quý hồ ? Ninh kỳ sinh nhi duệ vĩ vu đồ trung hồ ? ”Nhị đại phu viết : “ Ninh sinh nhi duệ vĩ đồ trung .” Trang tử viết : “ Vãng hĩ ,ngô tương duệ vĩ vu đồ trung .”
              Dịch:
               Trang tử câu cá trên sông Bộc .Vua Sở cử hai đại phu đến trước mặt báo  là nhà vua tình nguyện  đem việc trong nước  giao cho ông .
            Trang tử vẫn cầm cần câu ,không ngẩng cổ lên ,nói  : “ Tôi nghe nói nước Sở có con rùa thần  ,chết đã ba nghìn năm rồi mà nhà vua còn bọc khăn cất trong hòm ở trên miếu đường .Con rùa ấy thích chết để lưu bộ xương cho người ta thờ hay thích lê cái đuôi trên đường  lầy  ?”
                  Hai vị đại phu đáp : “ Chắc rằng nó thà lê đuôi  trên đường lầy  mà sống còn hơn .”
                 Trang tử nói : “ Vậy các ông hãy về đi ! tôi cũng đang thích lê cái đuôi trên đường lầy đây .”
  Câu 7-4       Không phải hạt xoan không ăn .
                           非练实不食
                       ( Phi luyện thực bất thực )
Nguyên văn :
惠子相梁,庄子往见之。或谓惠子曰:“庄子 来,欲代(1)之相。”于是惠子恐,搜(2)于国中,三日三夜。
庄子往见之,曰:“南方有鸟,           其名为 鹓 鶵(3),子知之乎?夫鹓 鶵,发于南海而飞于北 海;非 梧桐不止,非 练(4)实不食,非 醴泉不 饮。于是鸱得腐鼠,鵷 鶵 过之,仰而 视之 曰:嚇 ’!今子 欲以子之梁国而嚇我邪?”
            Chú giải :
               (1) Phạt : đánh ,ở đây có nghĩa là tranh giành .
               (2)   Sưu : tìm tòi .
              (3)  Uyên sổ :một loại chim cùng loài với phượng hoàng sống ở phương Nam .
             (4) Luyện : như luyện ( 楝 ) tức cây xoan ( còn có tên là cây thầu đâu – tiếng miền Trung Việt Nam ) .
 Phiên âm :
                          Huệ tử tướng Lương ,Trang tử vãng kiến chi .Hoặc vị Huệ tử viết :   “ Trang tử lai ,dục phạt chi tướng .” Vu thị Huệ tử khủng ,sưu vu quốc trung ,tam nhật tam dạ .
               Trang tử vãng kiến chi ,viết : “Nam phương hữu điểu ,kỳ danh vi uyên sổ ,tử tri chi hồ ? Phù uyên sổ ,phát vu Nam hải nhi phi vu Bắc hải ; phi ngô đồng bất chỉ,phi luyện thực bất thưc. Phi lễ tuyền bất ẩm .Vu thị si đắc hủ thử ,uyên sổ quá chi ,ngưỡng nhi thị chi viết : “Hách ! kim tử dục dĩ tử chi Lương quốc nhi hách ngã da ?”
              Dịch :
            Huệ tử làm tể tướng nước Lương ,Trang tử đến thăm bạn .Có người nói với Huệ tử rằng ông ấy đến để tranh giành chức tể tướng với ông đấy .Huệ tử sợ ,cho người dò tìm khắp nước ba ngày ba đêm .
              Trang tử biết vậy ,nên khi đến nơi  ,nói :
           “ Ông có biết con chim uyên sổ sống ở phương Nam không ?          Khi nó cất cánh bay  từ biển Nam lên biển Bắc ,không gặp cây ngô đồng không nghỉ ,không phải hạt cây xoan không ăn ,không có nước  ngọt     sạch không uống .Có con cú đương rỉa xác một con chuột thối , thấy nó bay qua ,ngẩng lên kêu có ý dọa nạt .Nay ông nghĩ rằng có thể lấy chức tể tướng nước Lương ra mà hăm dọa tôi hay sao ? ”
           Bình :
        Con uyên sổ là phượng hoàng  mang khí phách của rừng núi rừng phương Nam sừng sững tít trời cao .Nó sống rất cao thượng ,không thèm ăn ở bẩn ,tranh giành với loài cú vọ .
          Phải chăng đó là nhờ cái đắng cay của quả xoan nên đã giúp cho loài chim  này rèn đúc nên dũng khí ,để từ biển Nam bay lên biển Bắc chăng  ?
Posted 41 minutes ago by beqmai.blogspot.com

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s