Docago.wordpress.com số 51

                         CHUYÊN MỤC VĂN HÓA ĐÔNG TÂY

                  Đỗ Anh Thơ : Trí tuệ Trang tử (2)

                     Chương VII

               

                                       Câu 7-5

         Ông không là tôi ,sao biết tôi không biết cá vui ?

子非我,安知我不知鱼之乐

( Tphi ngã ,an tri ngã bất tri ngư chi lạc )

Nguyên văn :

庄子与惠子游于濠梁之上。庄子曰:鱼出游从容,是鱼之乐也?惠子曰:子非鱼,安知鱼之乐?庄子曰:子非我,安知我不知鱼之乐?惠子曰:我非子,固不知子矣;子 固非鱼也,子之不知鱼之乐,全矣。庄子曰:请循其本。子曰汝安知鱼乐云者,既已知吾知之而问我。我知之濠 上也。

 

 

 

Phiên âm :

Trang tử dữ Huệ tử du vu Hào lương chi thượng .Trang tử viết :“Du ngư xuất du thung dung ,thị ngư chi lạc dã ? ”

  Huệ tử viết : “ Tử phi ngư ,an tri ngư chi lac ? ” Trang tử viết : “ Tử phi ngã ,an tri ngã bất tri ngư chi lạc ? ”

          Huệ tử viết : “ Ngã phi tử ,cố bất tri tử hĩ ; tử cố phi ngư dã ,tử chi bất tri ngư chi lạc ,toàn hĩ .”Trang tử viết : “ Thỉnh tuần kỳ bản .Tử viết’ nhữ an tri ngư lạc ‘       vân giả ,ký dĩ tri ngô tri chi nhi vấn ngã .Ngã tri chi Hào thượng dã .”

 

Dịch :

Trang  tử cùng Huệ tử dạo chơi trên cầu sông Hào.             Trang tử nói : – “Đàn cá du bơi lội thung dung nhàn hạ  như vậy ,đó  là niềm vui của cá  chăng ?” . Huệ tử bẻ lại : “ ông không phải là cá làm sao biết cá vui ? ” .              Trang tử đáp : “ông không phải là tôi ,làm sao biết rằng tôi không biết cá vui ? ” Huệ tử nói : “ Tôi không phải là ông ,dĩ nhiên không biết được lòng ông ;ông không phải là cá ,rõ ràng ông không biết là cá vui  !.”

Trang tử nói : “Xin trở lại câu nói đầu tiên của tôi .Vừa rồi ông nói tôi làm sao biết được cá vui ,như vậy chính là ông biết tôi biết cá vui nên mới hỏi . Thì đây tôi đang đứng trên cầu sông Hào ,chính tôi nhìn thấy được niềm vui của chúng  .”

Bình

Đây là một đoạn văn điển hình về  quan điểm triết học tương đối luận hình thức của Trang tử  ,cái không ranh giới giữa chủ quan của con người với sự vận động khách quan của thế giới  bên ngoài mà soạn giả đã có lần trình bày trong lời nói đầu quyển “ Những kiến giải về triết học khoa học ”.

Ý niệm  là chủ quan của con người . Cái mà ta gọi là khoa học thật ra   không thể lý giải tuyệt đối nổi sự vận động của tự nhiên .Theo quan điểm của Einstein một khi vật chất đã biến mất thì  không gian thời gian cũng chẳng còn .

Chính ta ,ta cũng  không thể biết thật – giả .Bởi vậy tất cả mọi tranh biện như giũa Trang tử và Huệ tử về ngoại vật thực ra là để cho vui ,vì đều từ chủ quan ,vô nghĩa của con người .

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s