Docago.wordpress.com số 52

CHUYÊN MỤC VĂN HÓA ĐÔNG TÂY

Đỗ Anh Thơ: Trí tuệ Trang tử (2)

Chương VIII

Câu 8-1 .-  Vợ chết, Trang tử  gõ bồn hát ca

妻死 , 庄子则方箕踞鼓盆而歌

( Thê tử ,Trang tử tắc phương kỳ cư cổ bồn nhi ca )

 

 

Nguyên văn

 

庄子妻死,惠子吊之, 庄子则方 箕踞鼓 盆而 歌。惠子曰:“与人居,长子老身,死不哭亦足矣,又鼓盆而歌,不亦甚乎!”
庄子曰:不然。是其始死也,我独何能无概然!察其始而本无生,非徒无生也而本无形,非徒无形也而本无气。杂乎芒芴之间,变而有气,气变而有 形,形变而有生,今又变而之死,是相 与 为春秋冬夏四时行也。人且偃然寝于巨室(1),而我噭噭然随而哭之,自以为不通乎命, 故止 也。”

Chú giải :

(1) Cự thất : nhà lớn .Ở đây có nghĩa là thiên nhiên ,trời đất

Phiên âm :

 

Trang tử thê tử .Huệ tử điếu chi ,Trang tử tắc phương ky cứ cổ bồn nhi ca .Huệ tử viết :”          Dữ nhân cư ,trưởng tử lão thân ,        tử bất khốc diệc túc hĩ ,hựu cổ bồn nhi ca ,bất diệc thậm hồ !”

              Trang tử viết : “ Bất nhiên .Thị kỳ thủy tử dã ,ngã độc hà  năng vô khái nhiên !             Sát kỳ thủy nhi bản vô sinh ,phi đồ vô sình dã nhi bản vô hình ,phi đồ vô hình dã nhi bản vô khí .Tạp hồ mang hốt chi gian ,biến nhi    hữu khí ,khí biến nhi hữu hình ,hình biến nhi hữu sinh ,kim hựu biến nhi chi tử, thị tương dữ vi xuân thu đông hạ tứ thời hành dã .   Nhân thả yển nhiên tẩm vu cự thất ,nhi ngã  khiếu khiếu nhiên tùy nhi khốc chi ,tự dĩ vi bất thông hồ mệnh ,cố chỉ dã .”. 

 

Dịch :

 

Vợ Trang tử chết , Hiếu tử đến điếu ,Trang tử ngược lại đang ngồi xoạc hai chân ôm cái bồn mà ca hát .

Huệ tử nói : “ ông cùng vợ  sống suốt cả một đời ,vợ ông đã sinh con đẻ cái cho ông ,nay già mà chết ,ông không khóc thì thôi ,lại còn vỗ bồn mà ca ,như thế chẳng phải là quá đáng lắm sao !”

Trang tử nói : “ Không phải rồi .Con người này là vợ tôi ,khi mới chết ,tôi làm sao không thương tâm ! nhưng mà sau nghĩ kỹ lại ,bà ta ban  đầu vốn       không từng sinh ra  ,không chỉ không từng sinh mà còn vốn  chưa từng có hình hài ,không những không từng có hình hài mà vốn không có nguyên khí .Trong cái hỗn mang  ,biến hóa mà có nguyên khí ,nguyên khí biến đổi mà có hình thể , hình     biến mà có sinh mệnh ,đến nay biến đổi trở      lại  về cõi chết ,đó cũng giống như sự xoay vần bốn mùa xuân hạ thu đông  vậy .        Người ấy chết đi sẽ  nằm yên ổn giữa trời đất ,còn tôi ngược lại , ngồi      quanh bà mà khóc ,tội tự nhận thấy đó là  không  hiểu thiên mênh , nên tôi mới ngừng khóc mà hát ca vậy .”

 

.

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s