Docago.wordpress.com số 67 Đỗ Anh Thơ chú giải dịch và bình bai Bàn về chuyện Lạn Tương Như đòi được ngoc bích về cho nước Triệu của Vương Thế Trinh

             Nguyên văn

              蔺相如完璧归赵论

  蔺相如之完璧,人皆称之。予未敢以为信也。
  夫秦以十五城之空名,诈赵而胁其璧。是时言取璧者情(1)也,非欲以窥赵也。赵得其情则弗予,不得其情则予;得其情而畏之则予,得其情而弗畏之则弗予。此两言决耳,奈之何既畏而复挑其怒也!
  且夫秦欲璧,赵弗予璧,两无所曲(2)直也。入璧而秦弗予城,曲在秦;秦出城而璧归,曲在赵。欲使曲在秦,则莫如弃璧;畏弃璧,则莫如弗予。夫秦王既按图以予城,又设九宾(3),斋而受璧,其势不得不予城。璧入而城弗予,相如则前请曰:“臣固知大王之弗予城也。夫璧非赵璧乎?而十五城秦宝也。今使大王以璧故,而亡其十五城,十五城之子弟,皆厚怨大王以弃我如草芥也。大王弗与城,而绐(4)赵璧,以一璧故,而失信于天下,臣请就死于国,以明大王之失信!”秦王未必不返璧也。今奈何使舍人怀而逃之,而归直于秦?是时秦意未欲与赵绝耳。令秦王怒而僇(5)相如于市,武安君(6)十万众压邯郸(7),而责(8)璧与信,一胜而相如族(9),再胜而璧终入秦矣。

  吾故曰:蔺相如之获全于璧也,天也。若其劲渑池(10),柔廉颇(11),则愈出而愈妙于用。所以能完赵者,天固曲全之哉![1]
                           
                                Giới thiệu tác giả và nhân vật            
王世贞画像
[3]
       1 Về tác giả:
   Vương Thế Trinh (王世贞1526—1590) tự Nguyên Mỹ  hiệu Phong Châu , biệt hiệu  Yểm Châu Sơn nhân –  nguời ở Thái thương (太仓), nay thuộc Giang Tô đậu tiến sĩ năm 26 triều Gia Tĩnh đời Minh( tức năm 1547) làm quan đén chức hình bộ Thương thư. Ông là chủ soái văn đàn văn học nổi tiếng thời bấy giờ có tên là nhóm thơ văn bảy người.
                 Sự nghiệp thơ văn rất nổi tiếng gồm 4 bộ 307 tập  Yểm châu sơn nhân《弇州山人四部稿》Yểm sơn đường biệt tập 100 quyển (弇山堂别集》…]
2. Lạn Tương Như  蔺相如 ( lan xiang ru) : người nước Sở, làm xá nhân( khách ăn ở trong nhà chủ, chờ được tiến cử) của hoạn quan  lệnh Mục Hiền (繆 賢) thời Huệ Văn Vương. Ông vua này được người họ Hòa dâng một viên ngọc bích rất quý hiếm. Tần Chiêu vương nghe tin xin đổi ngang 15 thành trì lấy ngọc. Triệu Huệ vương biết dã tâm cua vua Tần, sợ bị lừa bèn cử Lạn Tương Như mang ngọc sang. Trước mặt vua Tần, Lạn Tương Như một kẻ trói gà không chặt đã làm cho vua Tần phải  bộc lộ rõ dã tâm cướp ngọc và khí khái quyết đổi hai mạng nguời ( vua Tần và Lạn) nếu bị cướp ngọc. Cuối cùng mang được ngọc về . Vua Triệu biết là người tài, bái làm thượng đại phu, đứng trên cả danh tướng Liêm Pha. Chúng ta đã được đọc hai truyện nổi tiếng về ông qua Sử Ký Tư Mã Thiên nổi tiếng. Nay xin dịch bài bình luận của Vương Thế Trinh.
                                       ( kỳ sau : các  Chú giải)

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s