Nguyen Chân (ct): Sợ …. của Tiến sĩ Phạm Ngọc Cương

 

“Nếu việc của anh là ăn con cóc, tốt nhất nên ăn ngay đầu giờ sáng. Còn nếu phải ăn hai con cóc, thì tốt nhất nên ăn con to trước.”(1) (Cóc hay ếch nhái là thứ mà chỉ nghĩ đến việc ăn phải thôi người phương Tây đủ nôn thốc ra rồi!)- Bài viết mới của Tiến sĩ Phạm Ngọc Cương, Toronto, Canada.
Trong chúng ta có mấy ai dám cắn ngay nỗi sợ ra từng miếng to mà nuốt đường hoàng hay thường là chỉ rón rén vừa gặm nhấm vừa hãi hùng cùng nó?
Nhưng dù giải quyết cách nào thì “Nỗi sợ vẫn hiện hữu, sự dũng cảm chỉ đề kháng làm nó bớt lan tỏa mà thôi.”(2). Cách giải quyết nỗi sợ đúng đắn nhất là “Cần làm cái đáng sợ nhất và nỗi sợ chắc chắn sẽ biến mất.”(3)
Sợ hãi thực ra có hoàn toàn đáng sợ và đáng ghê tởm không? Thực ra là tùy loại.
Ở các xứ phát triển không có nỗi sợ nào lớn bằng sợ mất việc. Mất việc là gần như mất tất cả, mất nhà, mất xe, khéo mất theo luôn cả vợ hay chồng và cuộc sống coi như rơi xuống vực. Nhưng nỗi sợ đó lại thực cần thiết cho sự tiến hóa. Mang tính tích cực vì kích thích sự sáng tạo của bản năng sinh tồn. Các chính trị gia ở đó nếu không tạo ra thêm nhiều chỗ làm mới thì không hy vọng gì sẽ tái đắc cử. Vì lo mất việc mà ai cũng phải hoàn thiện mình tối đa, học hỏi, nâng cấp, làm việc chỉn chu để mong bán mình với cái giá cao hơn, chắc ăn hơn.
Có nỗi sợ làm thui chột tâm lý và sự phát triển của xã hội. Ví dụ nỗi sợ làm biết bao nhà văn nhà báo (…) luôn tự kiểm duyệt mình và kiểm duyệt đồng nghiệp. Với những người làm công tác truyền thông trái khoáy này thì có lẽ lời khuyên đúng cho họ là:”Tốt hơn là ngậm miệng để mọi người nghĩ rằng anh là kẻ ngu còn hơn mở mồm ra và tất cả mọi sự hồ nghi tan biến.”(4)
Cùng là sợ đấy mà có những thuộc tính khác nhau: loại có tính cách hủy diệt và loại mang tính xây dựng. Người quản lý giỏi là phải biết hướng mọi người tới loại sau chứ không phải loại đầu.
Lãnh đạo (…) có tâm lý sợ mất đảng, sợ đảng cứ đà này tiêu một sớm một chiều. Họ thấy sự phát triển của xã hội không song hành với sự vững vàng về phẩm chất của một “bộ phận không nhỏ”(phải nói toẹt ra là đại đa số) đảng viên. Không kịp thời nắm bắt công cụ thời đại, để xoay chuyển tình thế; lãnh đạo lại chỉ quen xài đỡ vũ khí cấm đoán, uy hiếp và trấn áp. Kích nỗi sợ có tính chất hủy diệt lan tỏa ra toàn xã hội thì sấm chớp hủy diệt sẽ chỉ tới mau hơn mà thôi!
Dù là nỗi sợ trong xương tủy hay ngoài da thịt thì nỗi sợ- nhiều khi – cũng theo góc nhìn mà ra. Khi thiếu ăn thì người ta sợ gầy, yếu. Lo ốm o qúa trông không phát tài, phát tướng. Khi béo tốt rồi thì nhiều người biết mập thật nhiều bệnh, chóng chết. Nghèo khi mời nhau thường phải lo mâm cao cỗ đầy. Khá giả nhiều khi chỉ nhâm nhi chai vang, chai nước khoáng, uống sẽ quan trọng hơn ăn. Từ có cái ăn là niềm mơ ước đến nghĩ tới cái ăn đâm phát sợ. Ở nhiều xứ nhiệt đới thì đàn bà con gái che chắn tối đa khi ra đường vì theo họ da đen là xấu gái. Nơi tôi ở cô nào trắng bóc dễ bị nghĩ là dân nghèo.  Còn nghèo nên phải mải miết đi làm, không có thời gian dã ngoạn, thể thao, tắm biển làm sao đen cho được? Phần đông nhân loại thường sợ chết. Vậy mà không thiếu gì người không cho Thượng đế cái quyền vặn cái đồng hồ sinh học của cơ thể họ. Họ chỉ chấp nhận thua có keo đầu vì họ không thể quản lý được chuyện họ ra đời mà thôi. Nhưng ở keo hai là chết thế nào và lúc nào thì họ quyết dành quyền chủ động. Có người chỉ viết được khi mọi thứ phải an bài và thanh thản trong trại sáng tác, có người vẫn viết và viết tốt ngay cả dưới giá treo cổ. Nhiều người mong thoát nghèo. Vậy giầu có thực sự quan trọng? Để sống thì tiền có quan trọng, nhưng để chết thì đâu còn cần nó? Người vĩ đại sẽ chết vì cái vĩ đại. Người tầm thường sẽ chết vì điều tầm thường. Và thánh nhân thì cũng chết tốt.
Nhiều người khi mới lập nghiệp rất thích khoe có ba lầu, bốn bánh. Dạo này tôi gặp nhiều người khá giả chỉ còn khoe nhau cái xe đạp mới. Nhìn cái xe đạp đã thấy khỏe cả người, thật lành mạnh và thân thiện với môi trường.
Nhiều người lo hạnh phúc mong manh, khó bền. Họ nói yêu mà thấy họ chỉ tìm cách chồng một núi trách nhiệm lên vai người yêu thì chắc phải gọi lại việc cho đúng tên là lợi dụng nhau. Dễ hiểu vì sao ngày càng nhiều người chần chừ thoái thác hoặc muốn rút chân ra trong chuyện lập, hoặc giữ gia đình. Có thể tôi chưa đủ may mắn để được chứng kiến dạng thức tình yêu vô điều kiện. Ngay cả ở thế tự nguyện gánh trách nhiệm thì sức người cũng có hạn! Gánh xong hết nợ đời thì còn đâu hơi sức cho tình yêu.
Nhiều người bức xúc vì chính phủ rặt hứa cuội. “Nhưng thà có lời hứa cuội còn hơn không hứa lời nào” (5). Nhiều lời hứa cuội cũng sẽ mang đến điều tích cực vì khi không thể tiêu hóa mãi sự dối trá thì dân chúng đến ngày sẽ tìm cách để có cho mình một chính quyền biết nấu nồi cơm thật.
Người Việt thường sính bằng cấp. Dẫu là học thật, những anh chị chỉ mải trương ra cái học hàm, học vị của mình thường là loại vô dụng, nhân cách thấp. Học lắm để mong đi làm thuê cho được giá. Nhiều người tốt nghiệp đại học xong mà không nơi nào nhận việc thì đành học tiếp lấy bằng tiến sỹ. Những sinh viên giỏi thường được các công ty thơm lượm từ năm học thứ hai, ba rồi. Học nhiều mà không áp dụng được sở học của mình thì sự lãng phí càng lớn. Học thực là một thứ quá dễ nếu đem so với hành. “Thượng đế đầu tiên tạo ra những thằng dở hơi. Để cốt thực tập. Sau đó Người làm ra các sở giáo dục.”(6)
Với đất nước thì sự toàn vẹn lãnh thổ và an ninh quốc gia làm những người còn nặng lòng lo lắng đến quặn thắt ruột gan. Điều đó còn đáng sợ hơn cả chiến tranh, nên nhiều quốc gia sẵn sàng tiến hành chiến tranh để dẹp bỏ nỗi sợ hãi đó. Nhiều người Việt đang sợ là Tổ quốc đang chìm vào một thiên niên kỷ Bắc thuộc mới. Nhiều người bảo đừng sợ, “tiếng Việt còn thì nước Việt còn”. Hay tệ nhất là chịu trận để thằng tàu nó đô hộ mình cho xong còn hơn cho mấy thằng ác với dân hèn với giặc đè đầu cưỡi cổ.
Người Việt còn có nỗi sợ lớn là không dám tin nhau để cùng hướng tới làm việc hiệu quả bên nhau. Nhiều người bảo tôi là sao lại giao tiếp với người nọ người kia. Khi họ hỏi vậy tôi thường nhớ câu: “Tôi không thích gắn tôi vào thiên đường hay địa ngục- như anh thấy, tôi có bạn ở cả hai nơi ấy.”(7) Nếu thực ai đó tôi biết là người của cái cơ quan”cứ tưởng văn hóa” hay gì gì đó thì tôi không sợ phải tuyệt giao mà lại khoái tìm hiểu là đằng khác. Nếu những công cụ sắc bén ấy của nền độc tài chuyên chính đương đại mà có thể có những con người dồi dào năng lực, biết đổi mới tư duy và phong cách làm việc thì nước Việt hôm nay chắc chưa hết hy vọng. Là người không quan trọng là phải đi rặt theo lề trái hay lề phải, vung cờ vàng hay cờ đỏ. Cứ cái gì lợi cho sự phát triển của dân tộc thì là tốt, là nên ủng hộ.
Sống quá nửa đời tôi thấy hóa ra chỉ còn hai nhóm nỗi sợ. Sợ Trời đất và sợ người. Lưới Trời thưa mà không lọt thực ra chắc cũng là cái con người đặt ra để mà răn, mà sửa mình. Sống sao cho đúng với đạo làm người thì chả có gì phải lăn tăn góc đó! Rốt cuộc ám ảnh duy nhất vẫn chỉ còn lại là nỗi sợ người và qui vào đúng bốn nhóm người.
Đáng sợ nhất là những người không dám sống thật với ngay cả chính bản thân họ. Sống mà còn không thật thì cũng như xài tiền giả, đồ dởm mà thôi. Rầu nhất là loại này hay là các quan phụ mẫu trong xã hội.
Loại thứ hai là loại luôn muốn nhìn vào túi người khác. Loại này thối thay, nhiều lắm! Vô vàn kẻ chức quyền đang thả sức vơ vét công quĩ quốc gia vì “quyền lực dẫn đến tham nhũng, và quyền lực tuyệt đối sẽ dẫn đến tham nhũng một cách tuyệt đối”. Nhiều con cái chỉ chăm chăm săm soi túi bố mẹ. Nhiều bậc phụ mẫu không những lục ví con mình mà còn lột của cả dâu, rể. Nhiều cảnh sát chuyên việc lo mãi lộ người đi đường. Nhiều thầy cô dậy thì lười mà móc túi trò thì chăm. Nhiều bác sỹ không chăm lo cứu người mà chỉ lo nắn cho kỹ lưỡng ruột tượng bệnh nhân…
Loại thứ ba là loại lười lao động. “Đừng chạy quanh và nói thế giới nợ anh cuộc sống. Thế giới không nợ anh gì cả. Nó có trước anh.”(8)
Loại cuối cùng là loại không biết lao động có phương pháp để ra hiệu quả. Nhiều người càng lao động càng biến họ từ kẻ hữu sản thành vô sản. Mà “Thiếu tiền là cội rễ của mọi cái ác.”(9)
“Dễ nhất trần đời là bỏ hút thuốc lá. Chắc chắn là vậy rồi vì tôi đã làm điều đó nhiều ngàn lần.”(10) Nhất trí rằng cần bớt đi thói quen sợ hãi và sống cho có nhân cách hơn với nhiều người hẳn cũng “dễ” như bỏ thuốc lá vậy thôi! Có ngay đây cây đũa thần biến chuyện khó này thành đơn giản: “Tôi ra một nguyên tắc là không bao giờ hút thuốc khi đang ngủ.”(11)
Ước gì khi hút thuốc mình bớt hốt hoảng đi !!!

Phạm Ngọc Cương, Toronto, Trung thu 2012

       Các trích dẫn trong bài là của Mark Twain, thành thực xin lỗi bạn đọc nếu lời dịch chưa đạt, hoặc chưa được sát nghĩa. Để tiện tham khảo nguyên gốc tiếng Anh như sau:
1-“If it’s your job to eat a frog, it’s best to do it first thing in the morning. And if it’s your job to eat two frogs, it’s best to eat the biggest one first”
2-” Courage is resistance to fear, mastery of fear- not absence of fear”
3-“Do the thing you fear most and the death of fear is certain”
4-”It is better to keep your mouth closed and let people think you are a fool than to open it and remove all doubt”
5-“Better a broken promise than none at all”
6-“In the first place, God made idiots. That was for practice. Than he made school boards”
7-“I don’t like to commit myself about heaven and hell- you see, I have friends in both places”
8-”Don’t go around saying the world owes you a living. The world owes you nothing. It was here first”
9-”The lack of money is the root of all evil”
10-“Giving up smoking is the easiest thing in the world. I know because I’ve done it thousands of times”
11-“I make it a rule never to smoke while I’m sleeping”

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s