Archive | Tháng Tư 2013

Đỗ Anh Thơ: Thuyền cá anh đã về

                       Mắt đỏ, chân trời nước biển xanh
                       Xa xa chim nhạn báo tin lành.
                       Buồm căng no gió, dăm sải nước
                        Nhai dập miếng trầu đã  thấy anh.
                        Xắn váy lên thuyền khiêng  rổ cá
                        Bướm chim ngồn ngộn. Mắt long lanh.
                        Đắt rẻ bán nhanh, về kẻo muộn,
                        Bao ngày đi biển…bấy nhiêu canh!
                                                       28/4/2013
                                                    Đỗ Anh Thơ
Advertisements

Đỗ Anh Thơ :Biển Cửa Lò xưa

 

                                   Sóng động mùa mùa biển của ta
                                   Hòn Ngư trước mặt, Mắt xa xa  .
                                   Đầy thuyền mắm nục,  người mua bán
                                  Khắm cả môi em …vẫn cứ là… !
                                                            26/4/2013
                                                            Đỗ Anh Thơ

  Phản hồi:


                                    Đồ ca (2)

                                  (Tặng tác giả Biển cửa Lò xưa)

                                   Hòn Mắt Hòn Ngư tưởng đã xa

                                   Nghe ông Đỗ gọi, nhớ quê choa

                                  Rõ ràng con cạ (*) và trấy cạ (**)

                                   Mà lũ… Mần răng vẫn cứ là !

 

                                                TVK. (28/4/2003)

                              

                                      (*) : cá và (**) cà , tiếng Nghi Lộc phát âm không phân biệt. Bởi vậy mà nhà văn Tiêu Lang Nguyễn Đức Bính ( chú họ của tác giả ) đã có hai câu thơ vịnh quả nổi tiếng ngon của Nghi Lộc như sau : :

                                Khi xưa mi ở dưới sông,

                          Vì dân Nghi lộc đêm trồng lên khô.

Đỗ Anh Thơ: Nhớ chiều gió Lào đất Nghi Lộc

   

Chiều về, ông Măt Trời đi ngủ,
Chỉ có  Rú Gai chịu buông màn.
Trên bụi tre một con tu hú
Kêu hoài. Ve đệm nhạc râm ran.
Gió Lào từng cơn, đè ngọn ló (*)
Ma cút trốc đuổi nhau thành đàn.
Nghi Lộc quê ta là thế đó
Đâu còn có nơi  nào khổ hơn ?
(*) Ló -> lúa , tiếng Nghi lộc
                            Đỗ Anh Thơ
                           ( trưa 21/4/2013)

Nguyễn Xuân Thiệu: Thầy Đồ-Chiếc Quạ cô đơn

 

Nói về con Quạ:
Quạ là con chim ăn các loại xác chết
Quạ rình bắt gà con
Quạ báo điềm gở
Các nhà văn của ta đã ví máy bay ném bom của giặc như một bầy quạ sắt chỉ đem lại chết chóc
Nói về kẻ gian:Mắt láo liên như mắt quạ
Háu gái:Trông thấy của lạ như quạ thấy gà con
Chưa có nhà văn nào ca tụng Quạ.Ông Dương Khuê có viết mấy câu về Quạ nhưng cũng chẳng dại mà nhận mình như Quạ chỉ có Thầy Đồ.
Nếu được thầy Đồ mời đi gặp thì coi như bị Quạ tha
Xin tặng thầy bài thơ
    Thầy Đồ-Chiếc Quạ cô đơn
Thơ Thầy “Chiếc quạ cô đơn…”
Tò mò họ đọc nguồn cơn thế nào
Xem Quạ Rạch Chiếc ra sao
Làm Thầy phấn khởi bàn vào tán ra
Quạ là con vật xấu xa
Mọi người ghét bỏ thấy là đuổi ngay
Sao Thầy ví Quạ với Thầy
Thầy đâu giống Quạ chỉ hơi gàn gàn
Sao không làm chim Đại bàng
Hay làm chim Phượng cho sang với đời
Nguyện làm con Quạ tanh hôi
Sống ven Rạch chiếc cả đôi…có mùi
Thầy muốn làm Quạ bay cao
Thấy gà non béo sà vào quắp ngay?
Vợ con,bồi dưỡng đủ đầy
No cơm ấm cật để Thầy…nằm mơ
Mơ đùi non gối làm thơ
Mơ ngồi gõ phím tựa bờ vai teen
Thầy mơ toàn chuyện hão huyền
Tỉnh mơ Chiếc Quạ thấy bên Phật bà
NXT

GS Phan Huy Lê:Dừng cầu vượt Đàn Xã Tắc,tìm phương án khác

(ĐVO)- “Tôi xin nhấn mạnh là đảo giao thông Xã Tắc hiện nay không phải là chỉ giới vùng lõi khu di tích. Nếu đào móng gặp và phá di tích là vi phạm luật Di sản văn hóa hết sức nghiêm trọng, buộc phải đình chỉ thi công. Bản thân dự án cũng sẽ gặp rất nhiều khó khăn” – ý kiến của GS Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam.

Tránh đảo giao thông không phải là tránh Đàn Xã Tắc!
PV: – Thưa GS, khu vực các hố đã khai quật và đã được bảo vệ bởi đảo giao thông đàn Xã Tắc hiện nay đã đủ xác định phạm vi vùng lõi di tích chưa? Hay vùng lõi có thể còn rộng hơn, chưa xác định được chính xác nên cần phải giữ gìn trong phạm vi lớn hơn chỉ giới hiện tại?
GS Phan Huy Lê: -Trước khi đi vào những vấn đề cụ thể, theo tôi, phải đánh giá cho đúng giá trị của khu di tích đàn Xã Tắc. Nhiều người thường nghĩ rằng, đây chỉ là khu đàn Xã Tắc thời Lý, như vậy không sai nhưng giá trị của di sản còn lớn hơn thế.
Tầng sâu nhất của khu di tích này là di tích Phùng Nguyên, di tích cư trú cách nay khoảng 3.500 năm. Đây là di tích cư trú sớm nhất của con người nằm trong vùng trung tâm của Hà Nội, riêng điều đó đã mang một giá trị đặc biệt. Tầng cao hơn là các di tích cư trú thời đầu Công nguyên, những năm đầu Bắc thuộc. Từ thời Lý, khu vực này là đàn Xã Tắc.
GS Phan Huy Lê:
GS Phan Huy Lê: “Chỉ giới được bảo vệ không hoàn toàn trùng với đảo giao thông Xã Tắc hiện nay”.
Về đàn Xã Tắc, chúng ta cũng cần phải nhận thức cho đúng.  Di tích đàn Xã Tắc không chỉ thuần túy là một kiến trúc. Di tích đàn Xã Tắc có giá trị văn hóa và tâm linh rất cao.
Đàn Xã Tắc thờ thần Đất và thần Nông (Xã là đất và Tắc là Ngũ Cốc, Thần Ngũ Cốc cũng có nghĩa là Thần Nông). Trong các nghi lễ do triều đình chủ trì ngày xưa, cúng đàn Xã Tắc và cúng đàn Nam Giao có ý nghĩa thiêng liêng bậc nhất, trong đó đàn Xã Tắc là biểu tượng của đất nước, quốc gia, dân tộc. Di tích đàn Xã Tắc còn là một bộ phận cấu thành của di tích Hoàng thành Thăng Long.
Quay trở lại câu hỏi về chỉ giới của di tích đàn Xã Tắc, đây là vấn đề rất hệ trọng liên quan đến cầu vượt qua khu di tích này. Theo trí nhớ của tôi, chắc là không sai, di tích đàn Xã Tắc có mấy đặc điểm sau:
Một là, di tích này đã được khai quật một phần rồi phải dừng lại. Những hố khai quật được dùng để xác định chỉ giới chưa phải là toàn bộ khu di tích. Đó chỉ là phần phát lộ, được các nhà khảo cổ khai quật, khảo sát, nghiên cứu. Chắc chắn vẫn còn những phần nằm ở xung quanh các hố khai quật. Và dĩ nhiên phải coi phần nằm ngoài di tích đã phát lộ cũng là bộ phận của di tích trong tín toàn vẹn của nó, nên không thể tùy tiện phá hủy.
Hai là, chỉ giới được bảo vệ (mà ta gọi là vùng lõi, vùng trung tâm của di sản) không hoàn toàn trùng với đảo giao thông Xã Tắc hiện nay. Qua báo chí, nhiều phát biểu đều dựa trên việc coi đảo giao thông này là chỉ giới của di tích khiến tôi rất lo lắng. Theo bản đồ của các nhà khảo cổ, đảo giao thông Xã Tắc chỉ chứa chưa tới một nửa số hố khai quật nằm trong chỉ giới bảo vệ. Tôi nhấn mạnh, hơn nữa phần chỉ giới dựa vào những di tích đã phát lộ chưa phải toàn bộ di tích.  Vì vậy cứ nghĩ rằng tránh được đảo giao thông là ổn, là không vi phạm luật Di sản hoàn toàn không đúng.
Trên đây là những vấn đề hết sức quan trọng khi Hà Nội tính tới phương án xây bất cứ công trình nào ở khu vực này.
PV: – Nếu áp theo chỉ giới mà GS phân tích thì phương án cầu vượt đường Xã Tắc, Khâm Thiên, Nguyễn Lương Bằng, Tôn Đức Thắng có xâm phạm tới di tích đàn Xã Tắc không, thưa GS?
GS Phan Huy Lê: – Theo thông tin trên báo chí, Hà Nội đã chọn phương án làm cầu vượt dọc theo đàn Xã Tắc và nối với đường vành đai 1 mở rộng. Những người có liên quan tới dự án đảm bảo chỉ có hai mố cầu gần với đảo giao thông Xã Tắc nhưng không xâm phạm vùng lõi của di tích.
Tuy nhiên, cầu vượt làm bằng bê tông, theo nguyên tắc, móng cầu phải đào sâu, rộng, xây hết sức kiên cố. Như vậy dù hai móng cầu này trên bản vẽ không động chạm đến đảo giao thông, nhưng chắc chắn sẽ  động chạm ngay một phần lõi của di sản đang bảo tồn trong lòng đất nằm ngoài đảo giao thông và có thể động chạm đến phần di tích chưa khai quật. Tôi xin nhấn mạnh là đảo giao thông hiện nay không phải là chỉ giới vùng lõi khu di tích. Nếu để xảy ra sự việc đó tức là vi phạm luật Di sản hết sức nghiêm trọng, buộc phải đình chỉ thi công. Bản thân dự án cũng sẽ gặp rất nhiều khó khăn.
a
Bản đồ khoanh vùng các hố di tích đàn Xã Tắc chồng lên bản đồ thiết kế dự án cầu vượt ngã 5 Ô Chợ Dừa của ban QLDATĐ trình Cục di sản doTS Sử học Nguyễn Hồng Kiên cung cấp. Các hình vẽ màu vàng là các hố khai quật (vùng lõi của di tích đã được phát lộ), hai điểm màu đỏ là mố cầu bê tông sắp xây dựng.

 PV: – Một điểm khác cũng khiến dư luận băn khoăn là việc xây cầu vượt lên trên di tích quan trọng như đàn Xã Tắc, theo GS, có phá vỡ cảnh quan tôn nghiêm cần phải có của di tích, đặc biệt là nếu xét về chiều cao và cả con đường bê tông chạy ầm ầm trên cao ấy với diện tích quá khiêm tốn và trên mặt bằng dưới thấp như thế?

GS Phan Huy Lê: – Làm cầu vượt trùm lên khu di tích Đàn Xã Tắc là điều hoàn toàn không nên. Nếu đây là một khu di tích kiến trúc thông thường thì còn có thể được, nhưng di tích đàn Xã Tắc thuộc loại hình văn hóa mang tính chất tâm linh.
Chúng ta phải tôn trọng tín ngưỡng của nhân dân. Không thể xây một cây cầu bê tông cốt thép vượt lên trên khoảng cách không xa, xe cộ suốt ngày ầm ầm đi lại phía trên một đàn thờ Thần Đất, Thần Nông, tượng trưng cho Xã Tắc. Đứng về mặt tâm linh, tôi tin chắc rằng, người dân sẽ phản ứng kịch liệt.
Mặt khác, khu di tích đàn Xã Tắc được bảo tồn bằng cách lấp cát, phía trên có đặt những tấm bê tông dày để tránh rung động làm xê dịch hiện vật, ảnh hưởng tới di tích. Đây là phương án bảo tồn có tính chất tạm thời, các thế hệ sau khi đất nước đã giàu có hơn và trình độ khoa học cao hơn, sẽ tiếp tục khai quật, bảo tồn nguyên trạng trên mặt đất theo đúng yêu cầu bảo tồn.
Muốn di tích bảo tồn trong lòng đất giữ được sự nguyên vẹn của nó, thứ nhất, phải tuyệt đối không đụng chạm đến, thứ hai, phải tạo điều kiện thuận lợi để sau này con cháu tiếp tục khai quật, nghiên cứu và bảo tồn. Nếu xây một cây cầu bê tông lên, kết cấu trường tồn sẽ ảnh hưởng tới mục tiêu đó và sẽ tạo nên một không gian phản cảm như tôi đã phân tích. Tôi xin nhấn mạnh, rất phản cảm vì di tích đàn Xã Tắc có tính chất tâm linh, thiêng liêng, không thể bắc cầu, xe cộ và người đi lại bên trên như vậy được.
Nói thế nào cũng chỉ là ngụy biện nếu cố xây cầu vượt Đàn Xã Tắc
PV:- Chính nhà khảo cổ phụ trách khai quật di tích này đã lên tiếng nhiều lần ở nhiều nơi, cả trên báo chí, rằng chưa xác định được phạm vi vùng lõi, chỉ giới dựa trên các hố đã khai quật chỉ là phần đã phát lộ, nhưng không ai nghe ông. Theo ông, tại sao lại có sự hiểu nhầm giữa chỉ giới các hố đã khai quật với chỉ giới vùng lõi di tích (bao gồm cả phần chưa đào khảo cổ, phụ thuộc vào quy mô của tế đàn)? Nguyên nhân của hiểu nhầm trên là do nhập nhèm cố ý đánh lẫn khái niệm hay do… thiếu chuyên môn, thưa GS?
GS Phan Huy Lê: -Ở Hà Nội, nhiều công trình có phương thức làm việc là ngành nào biết ngành ấy, thiếu sự phối hợp, đặc biệt không lắng nghe ý kiến của các nhà khoa học về những vấn đề liên quan tới khoa học. Điều này tôi cũng đã góp ý rất nhiều lần.
Tin liên quan

Thủ đô mà lại có cách làm việc như vậy là rất đáng buồn bởi đây là một trung tâm trí tuệ, một kho tàng văn hóa của cả đất nước lại không quan tâm tới văn hóa, không lắng nghe ý kiến của các chuyên gia văn hóa. Như vậy, các dự án sẽ khập khiễng, phải dừng vì bị phản đối hay vi phạm di tích, hoặc phải làm đi làm lại. Cái sai ở đây bắt nguồn từ phương thức làm việc riêng lẻ và tư duy cục bộ như vậy.

Ví dụ, về vấn đề đang được bàn tới, lẽ ra nên công khai dự án và các thiết kế, kêu gọi các nhà khoa học góp ý kiến. Làm như vậy vừa dân chủ, minh bạch, phương án sai ở đâu sẽ khắc phục ở đó, chắc chắn sẽ chọn phương án toàn vẹn được các nhà khoa học đồng thuận, dư luận ủng hộ. Như hiện nay, phương án được chọn chắc chắn sẽ vi phạm Luật Di sản, các bên liên quan nói thế nào cũng chỉ là ngụy biện mà thôi.
PV: – Vấn đề giao thông ở khu vực này không thể không giải quyết, trong khi, phương án đang được lựa chọn chắc chắn không khả thi. Nếu được Hà Nội mời tư vấn, GS có gợi ý gì cho thành phố để họ có thể xử lý tốt nhất vấn đề này không, thưa GS? 
GS Phan Huy Lê: – Trong giải quyết bài toán này, dù phải hài hòa cả vấn đề giao thông nhưng vẫn phải lấy bảo tồn di sản là mục tiêu đầu tiên. Nguyên tắc bất di bất dịch là tuyệt đối tuân thủ luật Di sản văn hóa, có nghĩa là tuyệt đối không xâm hại tới di sản.
Dựa trên nguyên tắc đó, tôi có suy nghĩ tới hai phương án khác, tất nhiên cả hai đều cần phải được nghiên cứu kỹ lưỡng.
Phương án một là, nếu xây cầu vượt dọc theo đường Xã Đàn gần giống với phương án hiện tại thì không nên họn hướng gần đảo giao thông. Thay vào đó, hãy vòng sang hẳn phía Đông Bắc, hoặc Tây Nam (so với đảo giao thông Xã Tắc), tránh hẳn khu di tích đã phát lộ và phần di tích dự đoán là phần chưa phát lộ của vùng lõi di tích đàn Xã Tắc.
Tất nhiên, phương án này cũng chưa hoàn toàn đảm bảo an toàn cho di tích, vì phần đã phát lộ, tôi xin nhấn mạnh, chỉ là một bộ phận của vùng lõi di tích đàn Xã Tắc, biết đâu có bộ phận nào của di tích đang nằm ở hai vùng nói trên. Tuy nhiên, ít ra theo bản đồ khảo cổ hiện có, hai vùng này đều chưa thấy di tích và có khoảng cách với khu phát lộ di tích.
Phương án thứ hai là xây cầu vượt dọc đường Tôn Đức Thắng – Nguyễn Lương Bằng. Thực ra, phương án này đã nằm trong số các phương án mà chủ đầu tư đề xuất với thành phố nhưng sau đó bị gạt đi vì lý do tốn kém cho giải phóng mặt bằng, đường hẹp… Đúng là xây cầu vượt theo hướng này thì bề mặt cầu sẽ hẹp hơn, chưa giải quyết được tối đa nhu cầu về giao thông (đường Nguyễn Lương Bằng, Tôn Đức Thắng nhỏ hơn đường Xã Tắc) và tốn kém hơn (giải phóng mặt bằng phía đường Nguyễn Lương Bằng). Tuy nhiên, nếu xây cầu vượt hướng này thì sẽ không xâm hại di tích và không thể xảy ra việc người đi lại trên đầu di tích.
Quan điểm của tôi là dù tốn kém nhưng việc bảo tồn di tích vô cùng cần thiết, không nên lấy đồng tiền làm tiêu chí cao nhất, càng không phải duy nhất để xử lý các vấn đề bảo tồn di sản văn hóa. Nếu xét như vậy, phương án này khả thi và an toàn với di tích hơn phương án thứ nhất. Cũng nên nghĩ đến việc xây cầu vượt bằng thép gọn nhẹ và dễ tháo dỡ khi cần thiết.
Trên đây chỉ là vài đề xuất mang tính tham khảo. Muốn xử lý thật hài hòa giữa yêu cầu giao thông với việc bảo tồn di sản ở nút giao thông với lưu lượng dày đặc này cần nghiên cứu lại hồ sơ xếp hạng di tích quốc gia của đàn Xã Tắc, xác định rõ khu lõi đang bảo tồn trong lòng đất so với bản đồ giao thông hiện nay và tính toán rất kỹ mọi phương án để tìm ra phương án tối ưu, vừa giải quyết yêu cầu giao thông rất bức xúc, vừa bảo tồn di sản văn hóá.
Hoàng Hạnh (thực hiện)

Đỗ Anh Thơ: Hội với Hè

 

 Lao xao hội chợ phù hoa,
Đây ông cướp giật, kia bà khoe mông.
Thằng cu lấc láo đứng trông,
Vua ra ban ấn : mặt rồng… chân hia.
Vàng hương ngập ngụa đầy hè
Em tôi tốc váy đứng tè đầu non.
Mặc cho cụ lý có nhòm
Xe này chính chủ, nước sơn còn bền!
                                  Đỗ Anh Thơ
                                 (18/4/2013)

TNO: Đá lạ, ấn lạ ở đền Hùng

Một hòn đá với những hình vẽ khó hiểu ngay tại đền Thượng, đền Hùng. Lá phiếu ghi nhận công đức lại có dấu ấn nhân danh vua Hùng. Những vật thể lạ này khiến công chúng đặt câu hỏi về năng lực quản lý.

 

Từ hòn đá “trấn yểm”

Không được đặt như một đồ thờ tự, hòn đá “lạ” nằm ở đền Thượng cũng đã 4 năm nay. Gọi là lạ vì trên đó có nhiều hình vẽ lạ, chữ viết lạ. Thậm chí có người còn cho rằng đây là một bùa trấn yểm. Được đặt ở đền Thượng – nơi linh thiêng – trung tâm của đền Hùng, hòn đá khiến nhiều người đặt câu hỏi. “Đặt hòn đá ở đó thì sao lại không ảnh hưởng? Mà bùa chú gì ở đó, yểm ai, trấn ai?”, PGS-TS Nguyễn Quốc Tuấn – Viện trưởng Viện Nghiên cứu tôn giáo đặt câu hỏi.

Nhưng chuyện bùa chú không còn là nghi án, bởi ông Nguyễn Tiến Khôi, nguyên Giám đốc Ban Quản lý khu di tích lịch sử đền Hùng đã xác nhận điều đó. Theo ông Khôi, việc đặt bùa này do người trong nước làm, và để tốt cho đền Hùng.


Phiến đá dùng để trấn yểm tại đền Thượng – Ảnh: Nguyễn Long

Tuy nhiên những việc tốt lành đâu chưa biết, chỉ rõ ràng rằng sự nguyên vẹn của di tích đền Hùng đã bị xâm hại. Bởi bản thân hòn đá hoàn toàn không phải yếu tố gốc của di tích. Đền Thượng đã được tu bổ năm 2009 và theo thông tin từ Bộ VH-TT-DL thì trong thiết kế (có cả chi tiết nội thất) của đền Thượng không hề có “hạng mục” hòn đá này.

“Phải làm rõ, việc anh trưng bày, cúng hiện vật được quy định trong quy chế của bản thân di tích như thế nào”, PGS-TS Tuấn đặt câu hỏi. “Nếu có quy chế thì có đúng quy chế không. Nếu chưa có quy chế vì sao anh đặt một hiện vật lạ vào. Tại sao lại có thể đưa vật lạ vào mà không có bất cứ ý kiến của cơ quan chuyên môn vào. Ứng xử với di tích như thế đã tham khảo ý kiến Bộ VH-TT-DL chưa?”.

Theo GS-TS Ngô Đức Thịnh – Ủy viên Hội đồng Di sản quốc gia, luật quy định rõ không được làm gì biến dạng di tích. Hòn đá lạ này theo ông đã làm tính chất của di tích khác đi rồi.

Về thông tin có thể Phú Thọ sẽ tổ chức hội thảo mời các nhà khoa học tham gia thảo luận về hòn đá lạ này, PGS-TS Tuấn cho rằng không nên sa vào tranh luận về hòn đá là gì. Điều quan trọng nhất trong vụ việc này theo ông là ai cho phép đưa vật lạ vào di tích, nếu cho phép thì dựa trên cơ sở pháp lý nào, cơ sở khoa học nào. Thông tin từ Bộ VH-TT-DL chiều qua (16.4) cũng cho biết Cục Di sản đã yêu cầu phía địa phương phải báo cáo cụ thể về trường hợp hòn đá này.

Đến ấn “ban phúc”

Nhưng chuyện lạ ở đền Hùng không chỉ có thế. Khách hành hương đóng tiền công đức tại đền Hùng trong dịp này còn được nhận một chứng nhận lạ. Trên đó là hình một dấu ấn vuông có dòng phụ chú: “Tổ Vương Tứ Phúc – Vua Hùng ban phúc”. Không rõ ai đã cho phép họ “nhân danh” vua Hùng như vậy.


Phiếu ghi công đức tùy tiện xưng danh vua Hùng – Ảnh: Nguyễn Long

Công đức là một việc làm thể hiện thành tâm muốn đóng góp xây dựng di tích. Thành ý đó đáng được ghi nhận và trong chừng mực nào đó cần tôn vinh. Chính vì thế, các cơ sở thờ tự khác nhau thường có những hình thức đáp lễ người công đức. Ngoài những nơi dùng lộc bánh trái, phiếu ghi công đức cũng là một hình thức ghi nhận công lao như vậy. Nó còn có tác dụng giúp người quản lý quản lý số tiền công đức thập phương. Tuy nhiên, điều đáng nói là sự muôn hình vạn trạng này rất tự phát và không hề có quy định chung từ phía Bộ VH-TT-DL. Việc “xưng danh vua Hùng” như trên, do đó dù rất phản cảm, tuy nhiên không chắc đã phạm luật khi quy định cụ thể về hình thức của một phiếu ghi công đức phải có.

Cũng nói về quy định và thực hiện quy định pháp luật, việc đưa vật thể lạ vào di tích do vẫn được “lờ” đi trong nhiều năm, không bị phạt nên vẫn tiếp tục. Hòn đá lạ ở đền Hùng chỉ là một trong nhiều ví dụ về các vật thể lạ như thế.

Chính vì vậy, nếu không siết lại kỷ cương, pháp chế trong lĩnh vực VH-TT-DL, có lẽ sau đá lạ, ấn lạ sẽ còn những vật thể lạ đáng lo khác.

 

Người của Bộ VH-TT-DL giới thiệu pháp sư trấn yểm ?

Thanh Niên trao đổi qua điện thoại với ông Nguyễn Tiến Khôi, nguyên Giám đốc Ban Quản lý khu di tích lịch sử đền Hùng.

Thưa ông, có phải hòn đá được đặt trong thời kỳ ông công tác tại Ban quản lý không?

Hòn đá đó đặt khi tu bổ lại di tích đền Thượng. Khi tu bổ phải làm lễ, các thủ tục tâm linh, pháp sư mới làm được. Khi pháp sư làm, để bảo đảm yên vị thì thấy phải có trấn yểm. Nên cái đó là mình làm chứ không phải nước ngoài yểm.

Người đứng ra trấn yểm có tên là Nguyễn Minh Thông phải không, thưa ông?

Ông ấy là pháp sư. Hiện ông này là Giám đốc Trung tâm ứng dụng văn hóa phương Đông. Lúc giới thiệu pháp sư về làm đền Hùng, các anh ở Bộ VH-TT-DL giới thiệu.

Những người đó giới thiệu ông Thông với tư cách cá nhân hay tư cách của Bộ VH-TT-DL, thưa ông?

Không phải tư cách của Bộ nhưng là những người có trách nhiệm, cá nhân cũng là những người có hiểu biết. Ông Thông là người đã giúp xây đền Mẫu rất linh thiêng. Ông còn tìm huyệt đạo để xây đền Lạc Long Quân, phong thủy rất đắc địa.

Đúng là khi xây dựng các công trình, theo tín ngưỡng dân gian thường có các nghi lễ tâm linh. Nhưng vấn đề là hòn đá lại được đặt ở di tích đặc biệt cấp quốc gia. Như vậy nó phải được phép, thưa ông.

Đã làm tâm linh thì không thể bày vẽ hết các việc được. Báo chí mình cứ nói lung tung thế thì còn gì là tâm linh nữa. Anh em cứ giở khoa học ra thì còn gì là tâm linh nữa.

Trinh Nguyễn