Đỗ Anh Thơ: Dịch lại bài Tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng lăng của Lý Bạch

Trong mấy trăm bài thơ Đường, hầu hết các nhà thơ đều lấy cảnh để giãi bày tâm sự của mình về tình yêu đôi lứa, bạn bè, quê hương…nỗi cô đơn thiếu vắng, như cảnh người cung nữ, chinh phu… trong khung cảnh thiên nhiên, trong khuê phòng, trong cuộc sống lứa đôi mà mình không có quyền chọn lựa.
Bài thơ“ Tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng” (Tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng lăng) của Lý Bạch nằm trong số đó. Nó là tuyệt đỉnh của thơ ca, mô tả tình bạn sâu thẳm trong lòng giữa hai nhà thơ mà lại không mang một chữ nào về “ tiếng lòng”. Bài thơ có 28 chữ, chỉ cho ta biết mối quan hệ, thời gian, địa điểm, khung cảnh thiên nhiên của cuộc chia ly, tuyệt nhiên không có một chữ nào nói lên tâm sự của tác giả, nhưng chữ nào cũng đều như mang tâm sự đó. Đó là cái thần của bài thơ mà không một dịch giả nào có thể lột tả hết ra được. Ví như chữ “cố nhân”(bạn tâm giao), “cô phàm”( cánh buốn cô độc), “bích không tận”( tận cùng của trời nước xanh xanh), “thiên tế lưu”( chảy tới khe trời).
Bởi vậy mà đã có bản dịch có người xem là rất đạt của cụ đầu xứ Tố. Nhưng thực ra các con chữ của cụ vẫn chưa thật có hồn, vì phải tuân theo luật thơ. Tôi thường có thói quen dịch đi dịch lại bài thơ này, thay con chữ này bằng con chữ kia và phá cái lệ bám theo con chữ, để đưa vào một vài chữ nói lên tấm lòng, cái cô đơn thiếu vắng bạn của Lý Bạch .Việc làm đó
( tâm lý phủ định, không thỏa mãn) có khi như thêm bớt, bôi bẩn rồi làm hỏng đi một bức tranh vậy( bản dịch của cụ Tố).
Xin mời các bạn đọc so sánh và phê phán :送孟浩然之广陵
李伯
故人西辞黄鹤楼
烟花三月下扬州。
孤帆远影壁空尽,
惟 见长江天际流.

Phiên âm: Tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng
Lý Bạch
Cố nhân tây từ Hoàng Hạc Lâu,
Yên hoa tam nguyệt há Dương Châu.
Cô phàm viễn ảnh bích không tận,
Duy kiến Trường giang thiên tế lưu.
Dịch:
Tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng
Lý Bạch

I- Bạn từ lầu Hạc lên đường,
Giữa mùa hoa khói châu Dương xuôi dòng.
Bóng buồm đã khuất bầu không,
Trông theo chỉ thấy dòng song bên trời.
Ngô Tất Tố ( dịch)

II.- Bạn từ lầu Hạc lên đường,
Tháng ba hoa khói châu Dương đi về.
Buồm ai lẻ chiếc xa kia?
Trường giang trời nước, tái tê lòng này!

Đỗ Anh Thơ (dịch)

Phản hồi:

Bài mới được post lên mạng hi tiếng , Docago đã nhận được bản dịch khác cua bác Nguyễn Chân. Hoan hô bác

HOÀNG HẠC LÂU TỐNG MẠNH HẠO NHIÊN
CHI QUẢNG LĂNG
LÍ BẠCH
Trời tây Hoàng Hạc xa rồi
Dương Châu hoa khói bạn xuôi theo dòng
Buồm côi bóng thẳm bầu không
Trông theo cuồn cuộn con sông về trời.

Hoàng Hạc trời tây bỏ lại rồi
Dương Châu hoa khói bạn về xuôi
Buồm côi bóng thẳm lồng mây biếc
Chỉ thấy sông sâu đổ cuối trời.

NGUYỄN CHÂN dịch 05.07.1994

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s