LaiQuangNam : Trở lại quê xưa của Hạ Tri Chương

Hạ Tri Chương
(賀 知 章)
Hạ Tri Chương (賀知章; 659 – 744), người  tỉnh Chiết Giang, bên Tàu ,ông đỗ tiến sĩ vào năm 684, làm quan đến chức Thái thường bác sĩ. Ngô trung tứ sĩ (Bốn danh sĩ đất Ngô)gồm  Trương Húc, Trương Nhược Hư, Bao Dung .Ông là bạn vong niên với Lý Bạch. Bài Hồi hương ngẫu thư là nổi tiếng nhất của ông .bài này được chọn cho học sinh Phổ thông Việt Nam (lớp 7) , bọn trẻ học văn chương TQ theo chương trình sau 75 .Ông già Chương làm quan 50 năm mới chịu lui về vườn .Thọ 85 tuổi tây.

P I

Trở lại quê xưa …

Nội dung là bối cảnh làm động lòng của người ly khách (ông già Chương) trên bước đường trở lại quê nhà, xứ Quảng thân thương của mình, nỗi buồn xa quê đã lâu của người ly khách tự kể ở câu 1, và cuối cùng là tâm trạng của ông thay đổi theo từng phút giây đối mặt với người tưởng chừng đã quên. Bài này có lẽ do người dẫn truyện tường thuật, đang là người đồng hương thuộc thế hệ sau ông.

Hồi hương ngẫu thư kỳ 1
1a) Nguyên tác

回鄉偶書其一

少小離家老大迴,
鄉音無改鬢毛摧1。
兒童相見不相識,
笑問客從何處來。

1b) Phiên âm

Hồi hương ngẫu thư kỳ 1
Thiếu tiểu ly gia, lão đại hồi
Hương âm vô cải, mấn mao tồi
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức
Tiếu vấn :” khách tòng hà xứ lai”.

1c) Dịch thơ quốc âm :
Tạm dịch tiêu đề “Ghi chép ngẫu hứng trên đường hồi hương” .

Hồi hương ngẫu thư
“ghi chép ngẫu hứng khi tìm về làng xưa”.

1..Đi khá trẻ, về khá già !
2. Giọng quê nào đổi, bạc đà hơn râm.
3. Trẻ con bu lại hà rầm,
4. Rằng:“ Ông mô đến, hay lầm chỗ ni” ?
5. Hỉ .?
6. Hì! hì!…. Hì! Hì! Hì!
laiquangnam dịch

P II

Sau khi gặp đám trẻ nói trên, vài hôm sau ông đi tìm gặp ngay bè bạn lớp trước. Lớp bạn học, lớp bạn thời còn đổ nước bắt dế, thời còn xúc cá ngoài ao hay bẻ trộm mía, nhổ trộm khoai lang trên đường đi học về, tụi bạn cắc cớ hay kêu tên cha mình mỗi khi gặp mặt mình đâu đó mà mình không hề có chút giận hờn. Tâm tình trăm mối.

Hồi hương ngẫu thư kỳ 2
2.1) Nguyên tác

回鄉偶書其二
離別家鄉歲月多,
近來人事少消磨。
惟有門前鏡湖水,
春風不改舊時波。

2.2.) Phiên âm
Hồi hương ngẫu thư kỳ 2
Ly biệt gia hương tuế nguyệt đa,
Cận lai nhân sự bán tiêu ma.
Duy hữu môn tiền Kính Hồ thuỷ,
Xuân phong bất cải cựu thì ba.

2.3.) Chú vài từ và tạm dịch nghĩa
2.4 ) Dịch thơ quốc âm :

Ly hương tính đã nhiều năm,
Bạn bè chừ điểm còn dăm ba người .
Ngoài song Hồ Kính mười mươi,
Gió xuân y thuở, sóng chừ y xưa !
laiquangnam dịch

P III

Bài thứ ba
Ông già Chương sau khi về quê nhà, lớp bạn cũ hoặc đã từ giã cuộc chơi vì tuổi tác hoặc đã ly tán vì thời cuộc quá nửa. Theo dòng đời, Ông cũng có nhu cầu tâm tình, nhu cầu kết bạn chơi đi qua đi lại.
3.1 ) Nguyên tác

題袁氏別業

主人不相識,
偶坐為林泉。
莫謾愁沽酒,
囊中自有錢。

3.2) Phiên âm

Đề Viên thị biệt nghiệp
Chủ nhân bất tương thức
Ngẫu tọa vị lâm tuyền
Mạc mạn sầu cô tửu
Nang trung tự hữu tiền1

3.3) Chú vài từ và tạm dịch nghĩa
Viên là họ của người trong cuộc ;

3.4 ) Dịch thơ quốc âm

Đề Viên thị biệt nghiệp, xin tạm dịch nghĩa
“Đề thơ riêng tặng nhà họ Viên”

Tình ta với chú chửa thâm,
Ngẫu nhiên cùng ngắm suối lâm râm tình .
Buồn chi! _ uống rượu một mình,
Sẵn tiền trong túi cho mình góp vui !.
lạiquảngnam dịch

Tuy nhiên, khi đọc lại nguyên tác, ta thử dùng các sách do người Việt mình dịch giới thiệu bài này ,ta gặp sự tam sao thất bổn tại câu hai

鄉音無 改 鬢毛 [?]

Nguyên tác đúng là

回鄉偶書其一

少小離家老大迴,
鄉音無 改 鬢毛衰
兒童相見不相識,
笑問客從何處來。

Phiên âm

Hồi hương ngẫu thư kỳ 1
Thiếu tiểu ly gia, lão đại hồi

Hương âm vô cải, mấn mao suy
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức
Tiếu vấn :” khách tòng hà xứ lai”.

Tham khảo
01-Thư quán bản thảo, số 35, NJ, USA.
02- Bùi Khánh Đản, Đường thi trích dịch, nhà xuất bản Văn Học, 2006
03-Laiquangnam, Đường thi nửa chặng, bản thảo,
04- Trong quá trình viết bài này, laiquangnam có xử dụng một số tư liệu khác trên mạng internet, và hai ba năm trước đây,

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s