Đỗ Anh Thơ : Chuyên mục cùng học cổ văn online hang tuần – Bài 3.

Nguyên văn:子 夏 曰 ﹕ 賢 賢 易 色 ﹕ 事 父 母 能 竭 其 力 ﹔ 事 君 能 致 其 身 ﹔ 與 朋 友 交 言 而 有 信 ﹐ 雖 曰 未 學 ﹐ 吾 必 謂 之 學 矣﹗Phiên âm :Tử Hạ viết : Hiền hiền dịch sắc : sự phụ mẫu năng kiệt kỳ lực; sự quân năng trí kỳ thân; dữ bằng hữu giao , ngôn nhi hữu tín , tuy viết vị học ,ngô tất vị chi học hĩ .

Chú giải:
子 夏 ( zi xia ) : thày Hạ , họ Bốc ten Thương , hoc tro Khổng tử
﹕ 賢 賢 易 色 ( xian xian yi se) :
Chữ hiền trước là động từ , có nghĩa là tôn trọng, suy tôn
Chữ hiền sau là danh từ , có nghĩa là người tài.
Dịch hoặc dị ): nguyên nghĩa là dễ , , xa rời ., chuyển đổi
Sắc : sác đẹp
Bốn cchữ này xưa nay nhiều người hiểu khác nhau . Chu Hy ( 朱熹, 1130 – 1200, học giả đời Tống ) giải thích :
Hiền nhân chi hiền , nhi dịch kỳ hiếu sắc , chi tâm hiếu thiện hữu thành dã z; nghĩa là : người có lòng hiền lương của người hiền , biết xa rời sắc dục, vương tới đỉnh cao của cái thiện)
Có người hiểu: là mgueoeif biết xem trọng đueoecs hạnh vợ mình hơn là sắc đẹp.
事 ( shi) : phụng sự, thờ
事 君 : phụng sự vua , thờ vua
與 ( yu) : cùng .
Dữ ngã đồn tiêu vạn cổ sầu ( Lý Bạch) : Cùng ta xua tan cái sầu vạn cổ.




言 而 有 信

Dịch :

Thầy Hạ nói : Người biết trọng hiền tài, xem nhẹ sắc đẹp, người có thể gắng hết sức mình phụng dưỡng bố mẹ, hiến cả thân mình cho vua chúa , giao tiếp với bạn bè biết giữ chữ tín, thì người như vậy nếu như anh ta nói chưa được học hành gì thì ta nhất định cũng phải nói là anh đã học rồi vây.

Bình :

Câu nói này của Tử Hạ có thể đã tổng kết đủ các mối quan hệ    Nho giáo của gia đình xã hội , quan niệm về cái đẹp thời thời xưa ,

Ngày nay, ta phê phán triết lý luân thường đạo lý của nho gia , nhưng lại không xây dựng được khung khái niệm mới, nhất là mối quan hệ gia đình ( sự đồng thuận, trách nhiệm cha mẹ, vợ con)  mà thường chỉ nhấn mạnh một chiều  nên rường mối xã hội  mới trở nên hỗn loạn rất khó khắc phục, nhất là khi tỷ lệ dân số già già tăng cao, phúc lợi xã hội chưa đáp ứng được  cho người già ,con trẻ

Sơ đồ tư duy nhớ ngoài  theo tự dạng  ( đề nghị  độc giả tự tra cứu ngữ nghĩa )

1.-    夏  (xia)

嗄 (  sha )

廈 ( sha )

2 .-  賢

顯 ( xian ) ; hiên – rõ rệt

Hoc qua tiếng Anh

CHAP. VII. Tsze-hsia said, ‘If a man withdraws his mind from the love of beauty, and applies it as sincerely to the love of the virtuous; if, in serving his parents, he can exert his utmost strength; if, in serving his prince, he can devote his life; if, in his intercourse with his friends, his words are sincere:– although men say that he has not learned, I will certainly say that he has.’ 【第七章】子夏曰、贤贤易色、事父母、能竭其力、事君、能致其身、 与朋友交、言而有信、虽曰未学、吾必谓之学矣。 【第七章】子夏曰、賢賢易色、事父母、能竭其力、事君、能致其身、 與朋友交、言而有信、雖曰未學、吾必謂之學矣。 zǐ xià yuē xián xián yì sè shì fùmǔ néng jié qí lì shì jūn néng zhì qí shēn yǔ péngyou jiāo yán ér yǒu xìn suī yuē wèi xué wú bì wèi zhī xué yǐ

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s