Tran Trong Chiem : Hai con người một thân phân

Ở bể bơi lên anh Minh nói với

tôi : ông có đi tham quan cầu Nhật

Tân bây giờ không thì lên xe ? thật

lòng, tôi hơi e ngại bởi tuổi cao lại đi

bằng xe máy trong thời tiết sáng nay

trời HN đầy sương lạnh, nhưng máu

xê dịch còn trong người tôi không từ

chối mà nhận lời ngay lại tỏ ra tâm

đắc : “ Oh ! les grands esprits se

rencontrent”. Thế là chúng tôi thỏa

thuận rất nhanh, rủ nhau vào quán ăn

bát mì vằn thắn cho ấm bụng ở ngay

phố Nguyễn Biểu, nai nịt lại áo quần,

khẩu trang, khăn quàng, mũ, kính rồi

rồ máy lên đường. Từ bể bơi chúng

tôi hướng thẳng đường Thụy Khuê

qua đường Văn Cao, rẽ ngả Trích Sài

men Hồ Tây, quẹo đường Lạc Long

Quân và cứ thẳng hướng Đông Bắc

thành phố trong sương mù giá rét của HN đang bước vào đợt gió bấc tràn về.

Những điểm cực bắc biên giới hôm nay như Sapa, đèo Ô Quí Hồ Lào Cai; cao

nguyên đá Đồng văn, Mèo Vạc, Phia Oắc Hà Giang, đỉnh Mẫu Sơn Lạng Sơn…

đang xuất hiện tuyết theo thông báo thời tiết trên TV. Nhiều du khách kiếm tìm

cảnh tuyết Viêt 2015 đang náo nức lên biên giới. Anh M. chắc tay lái trên con

Honda 110cm3, còn tôi ngối sau xe với chiếc điện thoại N8-12Mpx thỏa sức bấm

hàng trăm poses để rồi sẽ xóa đi 60% chọn lấy chừng 40 poses thật đẹp, đặc

trưng nhất cho cuốc dã ngoại để làm pps giới thiệu cùng bạn bè; nghĩ lại trước

đây thời còn cầm máy ảnh analogue , chắc tôi phải thay đến 3 cuộn phim. Cầu

Nhật Tân đây rồi, chiếc cầu dây văng dài nhất Đông Nam Á mù mịt trong sương

sớm đây rồi. Chúng tôi dừng xe trên cầu chọn góc bấm để thu được những tấm

hình đắt nhất cho chiếc cầu dây văng thật mới thật hiện đại vừa cắt băng khánh

thành hôm 4-1-2015. Tiếp đến con đường Võ Nguyên Giáp : “ Ôi ! đường ta rộng

thênh thang ta bước ! ” với nhiều làn xe ngược xuôi vun vút thật hiện đại và cũng

thật nên thơ; dù tay lái cẩn thận kiểu người già của anh M. tôi thoáng nhìn đồng

hồ chỉ chưa đầy 1 tiếng chúng tôi đã tiếp cận với sân bay quốc tế T2. Tuy chưa

được đi nhiều nơi nhưng những sân bay lớn quốc tế mà tôi đã qua như sân

Sheremityevo Mạc Tư Khoa, sân Narita Tokyo Nhật bản, sân Charles de Gaulle

Paris Pháp… thì to thật khổng lồ thật nhưng tuổi đời dã cao nên không đẹp không

hiện đại bằng T2 của ta bây giờ. Choáng ngợp trong tiện nghi lộng lẫy, vừa tân

kỳ vừa mang sắc mầu Việt; chúng tôi vào ngay trong chiếc cầu thang kính trong

suốt từ tầng 1 lên tầng 3 cửa xuất phát (departure); chúng tôi vào buvette dùng

tiết kiệm 1 ly cà phê đen 35 ngàn đồng/tách với 1 chiếc bánh sandwich 45 ngàn

đồng, không sợ giá đắt nhưng đi tức hứng từ bể bơi không giắt tiền theo người,

mà đường về nhỡ có xẩy ra hết xăng, nổ lốp…con đường mới hiện đại biết có

còn chuyện rải đinh trên đường cao tốc moi tiền khách của mấy ông chữa xe vô

đạo ? ngồi nghỉ, thư giãn tí chút tại buvette vừa ngắm cảnh chọn điểm chụp thu

cho trọn vẹn tiện nghi nhà ga, các điểm check in/check out, phòng chờ …cao

sang lộng lẫy; rồi lững thững trở xuống tầng 2 tầng 1, qua các cầu thang hoàn

toàn tự động, thỏa sức bấm mọi chi tiết đẹp của T2. Khi ra về tôi chụp thêm con

đường cầu dẫn vào mặt tiền T2 thật hoành tráng đồ xộ đầy nét mỹ thuật của công

trình sân bay hiện đại thế kỷ 21. Nắng đã lên cao xua dần mản sương mù ban

mai, sân bay lộ dần nét quyến rũ mềm mại dưới nền trời đang sáng dần; xa xa

dãy núi Tam Đảo hiện lên trong ánh nắng mờ nhạt chạy dài phía chân trời. Vào

garage lấy xe rồi trở lại đường VNG đến ngã tư giao cắt với đường 5 kéo dài,

chúng tôi quặt xe hướng về HN, cũng là để chụp thêm vài poses ảnh cho chiếc

cầu mới Đông Trù bắc qua sông Đuống, cầu không to nhưng kết cấu vòm cong

uốn lượn thật mới lạ và đẹp mắt. Trời đã sang trưa, nắng ấm dần lên, con đường

về thành phố ngắn dần; cuốc dã ngoại thật đẹp, thoải mái và thuận lợi. Cuốc đi

ngắn ngủi chỉ có vậy nhưng đầy ắp kỷ niệm, nhiều khoảng lặng trăn trở trong tôi

lâu nay như bừng thức :. Hai con người, hai danh nhân văn hóa thế giới, hai tinh

hoa dân tộc nay mang tên 2 con đường mà chúng tôi đang đi qua : Đường Văn

Cao- Đường Võ Nguyên Giáp, hai con người mà lịch sử hôm nay, ngày mai chắc

còn tốn nhiều giấy mực để viết về họ. Ông VNG một nhà giáo, một đại tướng

huyền thoại đã để lại một trận chiến Điện Biên, một tác phẩm giải phóng dân tộc

lớn nhất thế kỷ 20 và ông VC, một trong những nhạc sĩ đầu tiên tài ba huyền

thoại nhất của dân tộc. Hai con người, hai con đường đang ám ảnh tôi, cả những

huyền thoại vinh quang, và những bi lụy trớ trêu cuộc đời. Hôm nay ghi vội vài

dòng bút ký cho chuyến đi dã ngoại ngẫu nhiên này, tìm hiểu thêm qua sách qua

mạng tôi thực sự giật minh, bởi hai ông, hai con người, nhưng như cùng một

thân phận, một đời người với nhiều đỉnh cao sang nhất nhưng cũng nhiều đỉnh

oan trái nghiệt ngã nhất trong dòng chảy lịch sử dân tộc mà chính họ viết nên !

Tôi sẽ ghi lại những chiêm nghiệm gửi đến các bạn cùng sẻ chia :

– Hai ông đều cầm tinh con lợn, ông VNG tuổi Tân Hơi (25-8-1911), ông

VC tuổi Quý Hơi (15-11-1923)

– Hai ông đều lấy vợ ở tuổi 24 và đều có 5 con, ông VNG có 3 gái 2 trai

và VC ông có 3 trai 2 gái.

– Hai ông đều có bí danh riêng tên Văn. Anh Văn đại tướng do chủ tịch Hồ

Chí Minh đặt khi ông hoạt động cách mạng. Anh Văn nhạc sĩ khi ông gác bút

viết tình ca nhập vai đội viên đội ám sát trừ gian của Việt Minh thành Tô Hiệu

– Hai ông đều là người cầm bút trước khi cầm súng. VNG, một TS luật

thời Pháp, một thầy giáo môn lịch sử trường tư thục Thăng Long HN (5/1939)

sau 5 năm, ngày 22-4-1944 ông mới là người cầm quân chỉ huy Đội VN tuyên

truyền giải phóng quân với 34 chiến sĩ ở rừng châu Nguyên Bình tỉnh Cao Bằng,

tiền thân của quân đội nhân dân VN. VC người nhạc sĩ cầm bút sáng tác Buồn

tàn thu (1939) khi ông mới 16 tuổi; nhiều ca khúc lãng mạn, thần tiên, mê đắm

lòng người ngay từ buổi bình minh nền tân nhạc VN : Thiên thai (1941), Suối mơ

(1941), Bến xuân (1942), Thu cô liêu (1942), Cung đàn xưa (1942), Trương Chi

(1943)…truớc khi ông là chiến sĩ trong đội ám sát, trừ gian của Việt Minh thành

Tô Hiệu Hải Phòng, bắn chết Đỗ Đức Phìn, việt gian cho Nhật (1945).

– Hai ông cùng có trái tim nhân hậu, nhân văn mênh mông Tôi thật sự cảm

động khi tướng Giáp trả lời như nuối tiếc với nhà báo Mỹ Lady Borton ( Báo

New York Times 1990 ) : “Nếu không có chiến tranh chắc tôi vẫn là nhà giáo”,

và người nhạc sĩ VC, trong hồi ức ông biểu lộ một tâm sự thương xót vợ con Đỗ

Đức Phìn, người thông ngôn, người thày dậy tiếng Nhật lớp buổi tối phải sống

nheo nhóc khi ông bắn chết ĐĐP; ông kể lại khi bắn viên đạn đầu tiên bị xịt, phải

lấy viên đạn xịt ra rồi mới bồi tiếp 2 viên còn lại cho hắn đổ xầp xuống cầu thang

gỗ trên đường chạy trốn, mà không biết chống cự.

– Hai ông đều để lại những tác phẩm vinh quang sang chói nhất cho dân

tộc. Nhiều sử gia quân sự thế giới qua trận chiến Điện Biên Phủ đã nhìn nhận ĐT

VNG như các bậc cầm quân tinh hoa nhân loại, họ so sánh ông với Tôn Tử, với

Napoléon Bonaparte, với Thomas Lawrence…Còn nhạc sĩ VC, ai trong chúng

ta chẳng rưng rưng tự hào khi bản Quốc ca của ông vang lên trong các lễ trao

giải thưởng thế giới : – Fields cho TS Toán học Ngô Bảo Châu 20-8-2010 tại

Hyderabad An Độ, -, Festival international d’art contemporain de Royan (1964-

1977) cho nhạc sĩ Nguyên Thiện Đạo, – Giải Chopin Warszawa Ba Lan cho Đặng

Thái Sơn, người Châu Á đầu tiên đoạt giai Piano 10-1980 … Hai con người như

hai ngọn hải đăng cao sang nhất, sáng chói nhất nay đã yên nghỉ trong lòng đất,

nhưng hình ảnh họ còn sừng sững ngự trị trong mỗi trái tim yêu thương của mỗi

– Hai ông lại cùng gặp những oan trái nghiệt ngã nhất. VNG trong hồ sơ vu

khống phản Đảng 1967, trong sự kiện Sáu Sứ-Năm Châu 1991, người anh hùng

dân tộc làm nên Điên Biên chấn động địa cầu lại không hề được nhắc đến tên

mình trên báo chí trong bao mùa lễ kỷ niệm 30 năm, 40 năm chiến tháng Điện

Biên. Sau khi rời moi trọng trách quân đôi 1983 ông chuyển sang làm Chủ tịch

UBQG về sinh đẻ, trong dân gian còn lưu truyền câu vè :

Ngày xưa đại tướng cầm quân

Ngày nay đại tướng cầm quần chị em

Nhạc sĩ VC, nhiều bài hát của ông đã cấm vang lên ở nơi công cộng từ 1956 khi

ông tham gia Nhân văn-Giai phẩm, chỉ còn bài quốc ca duy nhất được lưu hành

nhưng đến ngày 19-12-1981 Ban vận đông thay quốc ca đã hoàn tất bằng 1420

bài của 1181 tác giả, sau gần 7 tháng nghiêm túc chọn lựa đầu tháng 7-1982 thì

17 bài đã được phát thanh lấy ý kiến nhân dân trên đài, nhầm loại bỏ toàn diện

ca khúc ông. Nhưng VC như một viên ngọc quí trên bức khảm văn hóa nghệ

thuật trong lòng dân tộc và đến hôm nay đã tốn biết bao trí tuệ, tiền tài và thời

gian nhưng bản quốc ca thời lập quốc đã không xóa được trong lòng dân. Năm

1986 nhà nước tiến hành đổi mới kinh tế nhưng vẫn giữ nguyên đường lối chính

trị, người dân SG rất sòng phẳng không chờ từ Ban tuyên giáo Đảng cho phép

họ tự động mở “ Đêm Văn Cao” biểu diễn toàn bộ tác phẩm của ông trên các tụ

điêm văn hóa quận trong thành phố, xu hướng này sau lan ra HN, tôi thực cảm

động khi dự Đêm VC tại Cung Thiếu Nhi, trước khi mở màn Ban tổ chức ra mắt

xin lỗi thình giả HN về sự vắng mặt của ông trong đêm biểu diễn bởi ông đã liên

tục 10 đêm biểu diễn phải có mặt để đứng lên đáp lễ thính giả qua mỗi tiết mục;

họ vỗ tay liên tục nếu ông không đứng lên đáp lề thi không thể biểu diễn tiếp, và

ông đã ốm nên không thể đến với thính giả hôm nay; tôi còn dự 1 đêm VC tại

Hội trường Trường Trưng Vương phố Hàng Bài HN mà thính giả đến không chỉ

có người già, tuổi trung niên mà các em học sinh trẻ đến đông nghịt, thính giả nhí

này chắc khi ra đời thì tác phẩm ông đã cấm lưu hành ? nhưng nhiều cháu đã hát

nhép theo các ca sĩ biểu diễn trên sân khấu như những bài nằm lòng của tuổi trẻ,

kỷ niệm nay đã trôi qua trên 30 năm nhưng dòng kỷ niệm ấy trong cuốc dã ngoại

này lại bừng thức dậy trong tôi.

– Và ngày hai ông ra đi về cõi vĩnh hằng, đám tang ông VC ngày 10-7-

1995 tuy không lớn lắm nhưng tôi chứng kiến có người dân không hề quen biết

ông ôm 2 cây nến to như 2 cột nhà đến thắp trên áo quan ông và 4-10-2013 khi

ông VNG ra đi hình như lòng người thương tiếc ông bị kìm nén lâu nay được vỡ

òa, hang chục ngàn người ngày đêm lặng lẽ trong đau thương đến viếng tại 30

Hoàng Diêu nơi ông ở từ ngày được tin ông mất và mọi con đường HN đến sân

bay nơi xe tang ông qua nhân dân đứng chật 2 bên đường khi trời HN chưa sang

rõ, trong đau thương trong nước mắt. Tôi chợt nhận ra chỉ khi năm xuống ta mới

hiểu ta ở đâu trong lòng dân tộc. Hình ảnh VNG – VC là như thế.

Những băn khoăn chợt đến trong tôi trong chuyến đi dã ngoại : lịch sử

nhân loại đã sang trang, chúng ta đang hội nhập vào đại gia đình Asean, mà

trước đây chúng ta gọi là khối xâm lược đông nam á, chúng ta luôn tự hào đã

đánh thắng 2 đế quốc to, kẻ thù nay đã thay đổi, chúng ta đã quyết đánh Mỹ tới

người VN cuối cùng và đánh Mỹ là đánh cho LX đánh cho TQ; nhưng họ lại tự

hào đã tránh cho dân tộc họ phải đối đầu với chiến tranh, nay GDP/đầu người

của họ lớn hơn ta nhiều quá, gấp 2,8 lần ta. ! Biết thiên anh hùng ca chống ngoại

xâm thế kỷ 20 của chúng ta có sáng mãi như: Như Nguyệt, Bạch Đằng,Xương

Giang, Đống Đa…? và nhạc sĩ với bài quốc ca bất diệt, với Thiên thai siêu phẩm

thần tiên nhưng ông để lại cho đời thật ít ỏi trong kho tàng nhạc Việt ( 36 bài )

trong khi đó nhiều nhạc sĩ cùng thời ông, di sản của họ có hàng ngàn bài hát. Tôi

biết mọi so sánh là khập khiễng, thời gian sẽ là hòn đã thử vàng ròng, nói gì cũng

là dông dài.Hai con đường mang tên 2 ông mà tôi vừa qua, hai tinh hoa dân tộc,

1 thân phận con người, nhất định lịch sử còn viết tiếp về họ.

T.T.Ch

(kỷ niệm cuốc dã ngoại cầu NT 15-1-2015)

One thought on “Tran Trong Chiem : Hai con người một thân phân

  1. Mỗ vào ngay bia mộ ông VNG tại quê hương ông thì con cháu ghi trên bia : ông sinh 25-8-1911 dương lịch vậy nhằm 2-7-1911 âm lịch tức ngày Đinh mão tháng Bính thân năm Tân Hơi thế thôi bác Kinh nhé không có tứ quí gì đâu.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s