Lai Q Nam(gt) : Hòn vọng phu Quảng Nam

Bài này là một phần của loạt bài Cảm Hoài của Đặng Dung.Trong bài

Cảm Hoài, Đặng Dung, có đoạn Đặng Dung nhớ lại cuộc hội ngộ kỳ thú với

dân làng chài từ khi Đặng Dung ngâm bài thơ Vọng Phu Thạch của Vương

Kiến.

-o0o0o-

I-Cuộc hội ngộ bất ngờ của cha con Đặng Tất _ Đặng Dung tại Cù Lao

Chàm đất QuảngNôm trên đường phục quốc . Xin đọc lại đoạn sử sau :

Đặng Dung và Nguyễn Cảnh Dị đã có một vài trận thắng lớn trước hai kẻ

thù là Trương Phụ và Mộc Thạnh. Trong đó có trận đánh lớn vào tháng

9 nămQuý Tị (1413) ở khu vực Thái Gia. Theo Minh Sử của Trương Đĩnh

Ngọc (người Trung Quốc) thì trận đánh này xảy ra tại Ái Tử, nay thuộc

huyện Triệu Phong, Quảng Trị (dẫn lại từ vi-Wikipedia , theo Nguyễn Khắc

Thuần, sách đã dẫn, tr. 235).Tuy thắng trận hôm nay nhưng lại là điềù khơi

mào cho sự bại trận chung cuộc của họ mai sau. Vì sao?. Một là Nhà Minh

đã tăng bổ sung cho Trương Phụ 50.000 quân. Mặt khác, sau khi thắng nhà

Hồ, bọn Trương Phụ đang làm chủ đất nước mình, y đã bòn rút tài nguyên,

bóc lột người Việt tại chỗ làm phu phen, làm dân công nấu cơm, tải thương

cho lính láp bọn họ trong các trận đánh nhau chống lại Nghĩa quân . Bọn họ

đã gom được khối tài sản khổng lồ do Nhà Hồ vơ vét trong đợt đổi tiền

trước đó. Đổi tiền là vụ cướp cạn tài sản trắng trợn của nhân dân được dấu

dưới chiêu bài rất tinh vi. Cha con Hồ cho in tiền giấy, thứ tiền âm phủ, thay

cho tiền bằng bạc nén vốn đã dùng từ ngàn năm trước. Nhà Hồ khốn nạn đã

vét tài sản sạch của nhân dân trong đợt đổi tiền này. Hai là, sau mỗi trận

thắng, Đặng Dung lại hao quân mất tướng. Lực lượng hao hụt đến phân nữa

mà không sao có nguồn lực bổ sung. Đặng Dung muốn huy động sức dân

cũng không còn mấy người yêu nước giàu có dấu lén tiền cung cấp. Là

người tướng tư lệnh, Đại tư mã, đã hình dung sự “thất bại của mình”. Quý

Tị (1413), bấy giờ quân nhà Trần ít lắm.Trương Phụ vào đến Nghệ An, quan

2

Thái Phó (chức quan văn tương đương với thủ tướng bây giờ) của nhà Hậu

Trần là Phan Quý Hữu ra hàng. Con Quý Hữu là Liêu được Trương Phụ

cho làm tri phủ Nghệ An. Phan Liêu tâng công. Y Khai báo về tình hình nội

bộ bởi cha y là người điều hành việc hành chánh cho vương triều. Y khai

nhà vua Quý Khoách hiện có bao nhiêu tướng tá , người nào giỏi, người

nào dở, quân số nhiều ít, núi sông địa hình chổ nào hiểm, chỗ nào không

nhất nhất khai cả cho Trương Phụ biết. Nghe xong, Trương Phụ bèn quyết ý

vào Hóa Châu, và hội chư tướng lại để bàn kế tiến binh. Đặng Dung lấy làm

lo lắng kể từ khi cha con Phan Quý Hữu ra hàng giặc. Ông bàn với tướng

Nguyễn Cảnh Dị về việc tổ chức cuộc tấn công cảm tử lên thuyền Trương

Phụ, dù thế nào cũng còn hơn là để tình hình khốn cùng này kéo dài như cá

nằm trong đìa khi bị tát nước. Nguyễn Cảnh Dị ủng hộ ý kiến này và dành đi

thay ông. Cảm động lắm, Đặng Dung ôm lấy Nguyễn Cảnh Dị, nhưng là

tổng tư lệnh ông phải làm gương. Nhớ năm xưa nghe cha giảng, “Ta thường

tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, Ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; Chỉ

giận chưa thể xả thịt, lột da, ăn gan, uống máu quân thù; Dẫu cho Trăm

thân ta phơi ngoài nội cỏ, Nghìn thây ta bọc trong da ngựa, Cũng nguyện

xin làm! ” (HTS), Đặng Dung lặp lại. Nguyễn Cảnh Dị làm thinh , biết tiên

sinh đã quyết theo lời dạy của người xưa. Nguyễn Cảnh Dị hỏi, liệu Tướng

quân mệnh hệ gì thì tôi phải làm sao?. Đặng Dung bảo hãy tin nơi ông.

Nguyễn Cảnh Dị suy nghĩ một hồi rồi nói rằng, xưa hai ông cha mình đã

từng làm quan tại đất QuảngNôm nên có lẽ Huynh và tôi cũng hơi rành

thuôc tính và tài năng của họ. Quan Tư Mã nay thử xem xét trong nghĩa

quân có ai là dân làng chài Cửa Đợi, cù lao Chàm không?. Nghe Nguyễn

Cảnh Dị nhắc dân làng chài Cửa Đợi, Đặng Dung bồi hồi nhớ lại. Ông nhớ

như in năm xưa theo cha đến vùng đất này đi tìm lại chủ tướng của cha mình

năm xưa là Hoàng Hối Khanh (1) để bàn việc phục quốc kháng Minh. Đặng

Dung không sao quên được tại hải đảo này có địa hình giống như Vương

Kiến mô tả trong bài Vọng Phu Thạch. Nhìn thấy cảnh huyên náo khi dân

làng chài đón cha con ông nam có, nữ có tại bãi biển này. lòng đày cảm

động, bất giác ông ngâm đôi câu trong bài Vọng Phu Thạch vì cảm khái

chợt về trong ông khi người chiến binh ra đi mà không hẹn ngày về. Người

vợ ngày ngày ra đứng đầu núi bên sóng biển thét gầm ngóng đợi. Cảm mến

vì đại nghĩa ngày xưa của Cha ông và danh tướng Nguyễn Cảnh Chân,

người dân ở đây tình nguyện xin theo kháng chiến. Lần đó, Cha ông chỉ

chọn người nhẹ gánh gia đình, còn trẻ, còn những người khác tuy nặng lòng

yêu nước, nhưng họ còn mẹ già, con thơ nên đành khuyên họ hãy dành lòng

yêu tổ quốc đó vào một công việc khác nhẹ nhàng hơn. Nay điểm lại, quả

thật các cận tướng của cha ông đa phần là dân Thuận Quảng theo cha

ôngngay ngày đầu tham gia trong các trận đánh, đặc biệt là trận tấn công tại

3

Bô Cô khiến nhiều đại tướng Tàu Hán vong mạng và nay trong số các chiến

binh dũng cảm ấy vẫn còn nhiều người theo hầu dưới trướng ông.

II- Trận đánh quyết tử, tác giả là người anh hùng

Chuyện khó tin trong binh sử thế giới, trường hợp hy hữu này duy chỉ có

trong quân sử Đại Việt. Khi vị tướng tư lệnh lại là cầm đầu toán người nhái

cảm tử rất gọn nhẹ dánh thẳng vào sào huyệt kẻ tử thù .

Việc tổ chức đã xong đợi ngày G sẽ đến. Cơ hội đến, vào tháng 9 được biết

quân Trương Phụ vào đến Thuận Hóa, và kéo binh tập kết vào ngã ba sông

này để tổ chức cuộc săn đuổi vua quan Hậu Trần đang đóng quân ở trên bờ .

Quan thái phó Nguyễn Súy và quan đại tư mã Đặng Dung nửa đêm chia

quân đến đánh Trương Phụ. Quan thái phó Nguyễn Súy dùng thuyền nhẹ

đánh nghi binh, giặc Minh trào về phía Nguyễn Suý, và thừa lúc đó Quan tư

mã Đặng Dung lao mình xuống nước trước, hơn mươi chiến sĩ cảm tử quân

người nhái được tổ chức theo mô thức Yết Kiêu năm xưa lao theo. Họ bơi

nhanh về phía thuyền lớn nhất, sáng nhất trên sông. Từ dấu hiệu của Đặng

Dung, bọn họ leo lên được thuyền của Trương Phụ, dùng đoản đao thịt lẹ

các tên lính đại Minh trên sàn. Họ nhào vào tên mập mạp nhất, phương phi

nhất và đã bắt sống tên này, lôi y xuống nước. Y la lên. Trương Phụ giật

mình. Do vì không biết thường ngày tên Trương Phụ mặc quần áo gì, do

chưa hề thấy mặt kẻ thù lần nào thật rõ nên họ đã bắt lầm. Thừa cơ, Trương

Phụ lập tức nhảy xuống sông lấy cái thuyền con mà chạy thoát. Bấy giờ

quân nhà Trần ít lắm nên khi Trương Phụ nhận ra họ chỉ là toán cảm tử nên

đã huy động binh sĩ phản công. Đặng Dung và binh sĩ địch không nổi phải

bỏ chạy. Từ khi thua trận ấy rồi, Trần Quý Khoách thế yếu quá không thể

chống với quân giặc được nữa, phải vào ẩn núp ở trong rừng núi. Cuộc tấn

công mạo hiểm đã thất bại. Vài chiến binh dũng cảm đã hy sinh. Máu dân

tộc nay lại loang vào biển Đông theo dòng thuỷ triều trôi dạt về quê nhà.

Không biết đêm nay tại quê nhà mẹ cha họ có được điềm báo mộng là họ đã

mĩm cười vì trách nhiệm với con em, vì nghĩa vụ đối với đất nước này đã

được thực hiện.

III- Và đây là bài Vọng Phu Thạch của Vương Kiến

望夫石

Vọng phu thạch

王建

Vương Kiến–

4

Nguyên tác và Phiên Âm

望夫石

Vọng phu thạch

望夫處,

Vọng phu xứ

江悠悠。

Giang du du…

化為石,

Hóa vi thạch

不回頭。

Bất hồi đầu.

上頭日日風和雨,

Sơn đầu nhật nhật phong hòa vũ,

行人歸來石應語。

Hành nhân quy lai thạch ưng ngữ.

Dịch thơ quốc âm .

Hòn/hồn vọng phu.

Kìa ! kìa !

_đất vọng phu,

Sóng cuồng,

_ nước mịt mù .

_Hóa đá ?,

_”thà, như thế !’

_Quay đầu ?

_“thẹn trăng thu !”

Đầu non, gió giật mưa mù,

Người đi trở lại, Đá chừ mở môi.

Laiquangnam dịch

Chú thích vài từ

5

Thạch ưng nhủ ==> ,đá mới nói . Nói gì ? ,từ gì đầu tiên khi gặp lại người

chồng hay chỉ là tiếng bật khóc.Chỉ khi dùng chữ quốc ngữ thì Đá [viết hoa

] đã biến thành người chinh phụ .Chữ Việt quốc ngữ tinh tế hơn hơn tiếng

Tàu hình vuông là vậy.

IV- Và đây là cảnh quan dưới mắt Đặng Dung ngày ấy

Hòn (hồn) vọng phu Quảng Nam quê tôi ở đâu?. Tại nơi đây năm xưa

Đặng Dung cùng cha là Đặng Tất giong thuyền đến đây tìm lại chủ tướng

Hoàng Hối Khanh. Sóng đã đánh nát tàu của Hoàng Hối Khanh. Và Hoàng

Hối Khanh tự sát để khỏi sa vào tay giặc Truong Phụ. Cũng nơi đây là nơi

các mẹ, các chị tiển con mình, em mình ra đi theo mệnh lệnh trái tim.

Từ trái qua phải H1 & H2.

H1 Hòn vọng phu Quảng Nam quê tôi, toàn cảnh

H2 Màu máu trên tảng đá, đó là màu đá tự nhiên nằm chung quanh chân

tượng và rãi rác đó đây trên bãi biển bên dưới chân tượng thiên nhiên. Hình

này màu sắc mờ vì lấy lại từ một đoạn video khá mờ vào lúc trời không

được tốt . Màu mà bạn hiền thấy tim tím đo đỏ thật ra nó là màu đỏ máu bầm

khá rõ, nó bị phản xạ bởi ánh sáng qua màu nước nên trở nên tím tái. Rất

tiếc là laiquangnam đã lấy lại hình này từ một đoạn phim video quay vội

vàng, không khí lúc đó hơi âm u.

Dáng đá màu đá có vân màu đỏ bầm bên dưới và cạnh pho tượng, đan chen,

nằm rãi rác từ tượng đến các cụm đá rãi rác trên bãi. Dân làng chài kể

lại, từ khi Đặng Dung thất trận, sau trận đột kích thất bại, đầu thế kỷ thứ

15, một trận cuồng phong dữ dội, cát chạy đá bay, và đã có một cơn địa

6

chấn, tiếp đó là một trận mưa máu. Sáng ra tiền nhân họ thấy bỗng thấy

hình tượng naỳ. Họ lập đàn chay cầu nguyện cho người chiến binh đi theo

cha con Đặng Tất được bình an. Họ lấy làm lạ là các tảng đá đan xen với

màu máu chưa bao giời xuất hiện tại đây. Linh tính, họ đã khóc oà và cuộc

chiến dành độc lập đang đi vào bước cuối. Người dân nơi đây nhất mực cho

rằng đây là điềm trời báo của đất trời khi muốn chia buồn cũng như nhắc

nhở cùng dân tộc này. Các vết chém của bọn Đại Hán lên con cái họ trong

cuộc chiến tranh vệ quốc khắc nghiệt ngày ấy tuy họ không tận mắt trông

thấy, nhưng nay bên pho tượng này, bên tảng đá này có màu đỏ tươi khiến

họ đã hiểu điều gì đã xảy ra. Ngày nay, họ hiểu nguồn gốc các vệt máu, mà

nay đã phai nhạc dần theo thời gian và thời tiết, đan chen trên nền đá là

vết chém từ bàn tay Đại Hán trên dân tộc tộc Việt trong các trận hải chiến,

hay các sự cướp bóc của Đại Hán đối với ngư dân Việt Nam hàng ngày trên

biển Đông . Dân làng chài cũng tin rằng mỗi vết máu bầm đan chen lớn dần

với nền đá cẩm thạch đang ngày đêm thay đổi, tăng dần theo số lượng người

Việt đã hy sinh trên biển Đông . Tin hay không tuỳ bạn. Máu kêu trả máu

đầu kêu trả đầu . Người ngư dân làng chài nguyện sẽ là các chiến binh dũng

cảm như tiền nhân họ xưa đã theo người anh hùng Đặng Dung tham gia

trận đột kích lên thuyền Trương Phụ năm xưa.

“Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, Ruột đau như cắt, nước

mắt đầm đìa; Chỉ giận chưa thể xả thịt, lột da, ăn gan, uống máu quân

thù; Dẫu cho Trăm thân ta phơi ngoài nội cỏ, Nghìn thây ta bọc trong da

ngựa, Cũng nguyện xin làm! ”(HTS)

Câu gối đầu giường trong lòng người Tráng sĩ chỉ huy thì lòng mẹ

cha nào mà không được an ủi ít nhiều.

V-Chú thích và tham khảo

*Mời đọc Vọng phu thạch do Sử gia Trần Trọng Kim dịch

Chổ vọng phu

Sông chảy mau

Hóa ra đá

Không ngẩng đầu

Ngày ngày đỉnh núi mưa cùng gió

Người đi có về đá mới nói.

Trần Trọng Kim

7

(1)Hoàng Hối Khanh là ai ?

Trước kia QuảngNôm là đất của Chiêm Thành, vào năm 1306 thì

thuộc Đại Việt theo thỏa ước giữa vua Chế Mân (Chiêm Thành) và vua Trần

Nhân Tông (Đại Việt) .Chế Mân dâng hai châu Ô tức Thuận Châu (nam

Quảng Trị, Huế) và châu Rí tức Hóa Châu (một phần Huế, bắc sông Thu

Bồn) làm sính lễ cưới công chúa Huyền Trân, con gái vua Trần Nhân Tông.

Năm 1402, nhà Hồ thay thế nhà Trần. Nhà Hồ chia Hóa Châu thành 4 châu

nhỏ hơn là Thăng Châu, Hóa Châu, Tư Châu và Nghĩa Châu và đặt An Phủ

Sứ cai trị. Hai viên quan cai trị Thuận Quảng vào thời ấy là Đặng Tất ở Hóa

Châu (Huế) và, Nguyễn Cảnh Chân làm An phủ sứ lộ Thăng Hoa, đất Quảng

Nam quê tôi ngày nay có diện tích lớn trong địa danh QuảngNôm xa xưa đó

Năm 1391, Hồ Quý Ly phong Đặng Tất làm Đại tri châu Hoá châu

dưới quyền của Hoàng Hối Khanh, làm Tuyên uý sứ trấn thủ cả vùng

Thăng Hoa. Hối Khanh chọn Đặng Tất, Phạm Thế Căng (sau là Việt gian)

và Nguyễn Lỗ (sau là Việt gian) giúp việc cho mình. Nhà Minh đem quân

sang xâm chiếm nước Đại Ngu, Cha con Hồ Quý Ly thua chạy vào nam, bị

quân Minh đuổi gấp. Hồ Quý Ly bèn viết thư cho Hoàng Hối Khanh, sai lấy

dân Việt mới đến khẩn hoang ở đây, Thăng Hoa và dân bản địa cũ làm

quân “cần vương” /( cứu vua Hồ). Được bao nhiêu quân thì giao hết cho

Nguyễn Lộ. Tháng 6 năm 1407 cha con Hồ Quý Ly bị quân Minh bắt. Quân

Minh tiến vào “bình định” Hoá châu. Phạm Thế Căng (Việt gian) nhanh

chóng đón đầu quân Minh ở Nghệ An xin hàng. Chiêm Thành nhân đó

mang quân cố đánh chiếm lại đất Thăng Hoa. Dân di cư mới đến vùng đất

mới trở thành rắn mất đầu. Trăm bề đau khổ. Hoàng Hối Khanh phân các

cánh quân rút về Hoá châu. Đặng Tất bằng đường thuỷ đi trước, Nguyễn Lỗ

đường bộ đi sau. Trấn phủ sứ Thuận Hoá là Nguyễn Phong được Nguyễn Lỗ

nói sao đó, ngăn không cho Đặng Tất vào thành. Tất nổi giận bèn đánh

thành. Giết được Phong. Nguyễn Lỗ lộ chân tướng Việt gian chạy sang

Chiêm đầu hàng và được người Champa trọng dụng. Lính “Cần Vương”

người “Thuận Quảng “ năm xưa nay tất cả đều theo về Đặng Tất. Tính

nuốt xong dân Đại Việt thì sẽ nuốt Chiêm Thành, Minh triều gai mắt nhân

vật mưu sĩ mới của vua Chiêm là Nguyễn Lỗ, họ bèn dụ y sang Yên Kinh

làm quan và sống vinh hiển tại đó cùng gia đình. Tin lời, Nguyễn Lỗ sang

Tàu, vua Minh bèn đem giết đi. Tại quê nhà, cả gia đình việt gian Nguyễn

Lộ bị Hoàng Hối Khanh thịt sạch . Nói về Hoàng Hối Khanh và Đặng Tất.

Trương Phụ biết Hoàng Hối Khanh là hiền tài của nhà Hồ bèn sai Đỗ Tử

Trung đi chiêu dụ họ. Hối Khanh không ra cộng tác với giặc Minh xâm

lược, ông bỏ trốn. Tướng quân Đặng Tất bị lâm vào thế kẹp thịt, nằm giữa

8

hai kẻ địch. Phía Nam thì quân Chiêm như bầy hổ đói ,nậng lòng căm thù ,

họ đánh ra đòi lại đất, dân mới di cư đến lập nghiệp, lớp bị giết, lớp bị hãm

hiếp, dân tình đói khổ trăm bề. Phía Bắc thì quân Minh đang cực kỳ tàn bạo

với dân Đại Việt, đốt sạch phá sạch lăng miếu quốc gia theo lệnh của Minh

Thành Tổ. Đặng Tất bèn chọn quyết định khó khăn nhất trong đời làm

tướng của mình, đầu hàng quân Minh cốt để cứu dân. Thị phi? , mặc!.

Phải chận ngay cánh quân Chiêm như bầy hổ đói kia trước. Sau đó, sẽ tính

đến quân nhà Minh bởi binh sĩ Tàu Hán chuyên nghiệp, tiềm lực hơn, phải

có cách tập hợp binh lực khác thường. Nay là lúc thế nước như lửa cháy, ta

chưa đủ sức trực diện với bọn họ. Đặng Tất xin hàng, quân Minh xem như

đã tạm yên phía Nam, nhẹ tay với dân Đại Việt trong vùng đất cai trị của

ông. Dân Thuận Quảng tạm thời được yên, họ hết sức biết ơn ông. Trương

Phụ cho ông giữ chức Đại tri châu Hoá châu như cũ. Tạm yên mắt phía Bắc,

Đặng Tất dồn sức chống đở Chiêm Thành phía Nam. Với tài thao lược của

mình, quân Chiêm không đánh nổi phải lui quân. Đặng Tất ngày đêm lo việc

phục quốc. Phải đi tìm Hoàng Hối Khanh bàn mưu chống quân Minh. Nghe

tin Hoàng Hối Khanh đang ở Cù Lao Chàm ( tức vùng biển Cửa Đợi ,Hội

An bây giờ), mừng quá, nhưng đến nơi thì được dân ở đây cho biết: “Tháng

7 năm 1407, Hối Khanh về đến cửa Hội, gặp gió to đánh vỡ thuyền, binh sĩ

không còn, bị tay sai của giặc Minh vây tứ bề, Hối Khanh tự sát. Trương

Phụ bèn cho người đem thủ cấp của Hối Khanh ra bêu ở chợ Đông Đô để

thị chúng” . Thói giết người, rồi cắt đầu người mang về báo công với vua

Hán, hay treo tại nơi thị tứ để răn đe, là phong cách hành xử xưa nay của

bọn Tàu Hán xâm lược có từ hàng ngàn năm trước đối với dân tộc ta. Người

Tàu Hán tin rằng, một khi người bị mất đầu, thì do thân và đầu không liền

nhau họ sẽ không bao giờ được đi đầu thai trở lại thành người để báo thù họ.

Quả thật, bọn Tàu Hán từ vua đến quan luôn sợ lòng căm thù dai dẳng của

người Việt, nên luôn cắt đầu tướng Việt bại trận. Đặng Tất đau buồn.

Thương tiếc. Thề báo thù cho chủ tướng. và ông đã thực hiện và đã chém

đầu trả thù không biết bao nhiêu danh tướng Tàu đi theo Mộc Thạnh tại trận

Bô Cô sau đó không lâu .

2- vài giòng ưu tư .

Đành rằng Vọng phu thạch là Đá vọng phu. Tàu gọi là thạch ,ta dịch

là đá . Quảng Nam quê tôi thì gọi đúng là hòn. Âm Quảng Nam quê tôi, hòn

hay hồn họ đều đọc như nhau.

Bài thơ được dịch theo tinh thần thế đất ,thế tượng đài trên biển ngày

ngày trông ra Hoàng sa và Trường sa của Việt Nam, nơi đó có chồng họ ,

con trai họ ngày đêm bám biển làm kế sinh nhai và làm nhiệm vụ do tổ quốc

giao cho.

9

Nhớ câu nói của TT Putin ,khi ông đến thị sát vụ nổ chìm tàu ngầm

nguyên tử tại biển Bắc năm xưa

Lợi dụng lòng yêu nước mà trao võ khí tồi cho người chiến binh là kẻ

sát nhân, kẻ ráp tâm bán nước. gây khổ đau biết bao nhiêu người mẹ người

cha ,người vợ người con ,lý ra họ đã sống sót và đã chiến thắng với võ khi

có tương đối trên tay (PUTIN) .

Đông Dạ Văn Trùng.

3-

Cù lao chàm ngày nay chụp lại từ trang báo trong nước.

4-laiquangnam có xử dụng tài liệu lịch sử của Sử gia Trần Trọng Kim,

ĐVSKTT, và nguồn vi-wikipedia và các nguồn khác trên mạng toàn cầu.

Quê người ngày cuối đông , lạnh quá !

NGÀY 8 THÁNG BA, và Nhớ ông Ngoại kính yêu

Laiquangnam

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s