Nguyễn Đức Thanh( Đỗ Anh Thơ ) : Truyện kể bên chân Cầu Giấy 2 : Sông Tô Lịch

  •  

            Ngày mới về sống ở làng Yên hòa dưới (  Làng Yên hòa trên là làng Cót – Yên Quyết , Docago từng mơ ước nó sẽ trở thành song xanh của thủ đô Hà Nội để người dân được sống quanh một môi trường trong lành., nhưng mãi tới nay vẫn chỉ là một giấc mơ, chưa kể nó có thể mương hóa . cống hóa …của những đề án của lãnh đạo thành phố thiển cận.

              Tuy là một con sông nhỏ, chảy trong địa phận thủ đô Hà Nội. Dòng chính sông Tô Lịch khi chảy qua các quận huyện: Thanh XuânHoàng Mai vàThanh Trì còn được gọi là song Kim Giang. Nó là một đường bao, là một cạnh củatứ giác nước  của kinh thành Thăng Long xưa .

    Tương truyền lấy từ tên một vị thần sống vào thời nhà Tấn đô hộ xứ Giao Chỉ. Đến thời nhà Đường, nơi đây là vị trí xây dựng thành Đại La.

    Tô Lịch vốn từng là một phân lưu củasông Hồng, đưa nước từ thượng lưu ở sông Hồng sang sông Nhuệ. Đến đoạn trung lưu, nó gặp hồ Tây (là dấu tích của đoạn sông Hồng cũ, nằm cạnh Quán Thánh) và một phần nước từ hồ Tây được cung cấp cho đoạn sông từ đó đến hạ lưu. Sách Đại Nam nhất thống chí(soạn giữa thế kỷ 19) đã viết[1]:

    Sông Tô ở phía Đông tỉnh thành (Hà Nội) là phân lưu của sông Nhị, chảy theo phía Bắc tỉnh thành vào cửa cống thôn Hương Bàitổng Đồng Xuân, huyện Thọ Xương (cửa sông xưa nằm ở vị trí phố Cầu Gỗ quận Hoàn Kiếm) chuyển sang phía Tây huyện Vĩnh Thuận đến xã Nghĩa Đô ở phía Đông huyện Từ Liêm và các tổng thuộc huyện Thanh Trì, quanh co gần 60 dặm, tới xã Hà Liễu chảy vào sông Nhuệ.

    ]

            Doạn sông từ Cầu Gỗ ( xưa là bến Hà khẩu nối với sông Hồng ) đến Bưởi, nay đã bị lấp, chỉ còn lại một vài dấu tích như ởThụy Khuê (nằm ở mặt sau của tòa chung cư Golden West Lake và một khu dân cư nhỏ ở gần chợ Tam Đa). Và do đó, Tô Lịch không còn thông với sông Hồng nữa. Dòng chảy của đoạn sông đã bị lấp này theo lộ trình sau: từ bên cạnh phố Cầu Gỗ ngược lên phía Tây Bắc (cống chéo) tới Hàng Lược, men theo phía dưới đường Phan Đình Phùng (phía ngoài mặt bắc thành Hà Nội), rồi chảy dọc theo hai phố Thụy Khuê và Hoàng Hoa Thám ngày nay ra đến đầu đường Bưởi nằm ở phía Nam Hoàng Quốc Việt(gặp đoạn sông Tô Lịch ngày nay). Đoạn sông còn lộ thiên ở Thụy Khuê đó còn được gọi là mương Thụy Khuê, nối từ cống Đõ (ở đầu dốc Lafore), chạy tới cống ngầm dưới lòng chợ Bưởi rồi đổ ra sông Tô Lịch ngày nay. Đoạn mương đó đã được thông báo về dự án cống hóa từ cuối năm 2005, dự kiến khởi công vào quý I-2006 nhưng hiện nay vẫn đang bị bỏ dở, khiến người dân sống gần đó đang phải sống trong môi trường nước thải ô nhiễm.

    Đoạn sông Tô Lịch ngày nay còn lộ thiên bắt đầu từ phường Nghĩa Đô thuộc quận Cầu Giấy(phía nam đường Hoàng Quốc Việt), chảy cùng hướng với đường Bưởi, đường Láng và đường Kim Giang về phía Nam, Tây Nam rồi ngoặt sang phía Đông Nam và đổ ra sông Nhuệ ở đối diện làng Hữu Từ thuộc xã Hữu Hòa,Thanh Trì.

    Ngày trước, hai bên bờ sông buôn bán tấp nập. Từ khi bị lấp, sông chỉ còn là một dòng thoát nước thải của thành phố, bị ô nhiễm nặng. Từ cuối những năm 1990, Tô Lịch bắt đầu được nạo vét đáy sông, kè bờ, để làm sạch và chống lấn chiếm.

    Sau trận lụt lịch sử hồi đầu tháng 11 năm2008, người dân ở Hà Nội đã được chứng kiến nước sông Tô Lịch “trong vắt” như xưa. Khi đó, sông Tô Lịch bị nước mưa làm loãng bớt bùn, dâng cao hàng mét, cuồn cuộn chảy,cá Hồ Tây theo nước bơi về và dân Làng Cót đổ ra song cất vó. Docago từng mặc áo mưa đứng trên cống Cót xem thật thích mắt . Nhưng nước  lụt đó chỉ làm sông Tô Lịch sạch sẽ trở lại chỉ trong vòng vài tuần lễ.

    Vào năm 2009, Hà Nội đã có đề án dùng nước Sông Hồng rửa sông Tô Lịch. Nghe nói lúc đầu có đề  án dưới là cống nước thải trên là nước Hồ Tây và nước mưa. Đề án này được coi như “tiểu đề án” đầu tiên thực hiện việc xử lý 3 vấn đề ô nhiễm môi trường và xanh hóa trở lại thủ đô bức xúc nhất trên địa bàn Thủ đô Hà Nội văn minh hiện đai.

    Ngày nay Docago đã vào nam sinh sống bên Rạch Chiếc . Con sông này cũng bị ô nhiễm năng nhưng may nhờ có thủy triều lên xuống nên có đỡ hơn song Tô mà mình đã gắn bó gân 20 năm và nay nhiều đêm vẫn trở về trong những giấc mơ nhớ về Hà Nọi khôn nguôi.

    ĐAT

    (3/6/2015)

    Sông Tô Lịch

            Ngày mới về sống ở làng Yên hòa dưới (  Làng Yên hòa trên là làng Cót – Yên Quyết , Docago từng mơ ước nó sẽ trở thành song xanh của thủ đô Hà Nội để người dân được sống quanh một môi trường trong lành., nhưng mãi tới nay vẫn chỉ là một giấc mơ, chưa kể nó có thể mương hóa . cống hóa …của những đề án của lãnh đạo thành phố thiển cận.

              Tuy là một con sông nhỏ, chảy trong địa phận thủ đô Hà Nội. Dòng chính sông Tô Lịch khi chảy qua các quận huyện: Thanh XuânHoàng Mai vàThanh Trì còn được gọi là song Kim Giang. Nó là một đường bao, là một cạnh củatứ giác nước  của kinh thành Thăng Long xưa .

    Tương truyền lấy từ tên một vị thần sống vào thời nhà Tấn đô hộ xứ Giao Chỉ. Đến thời nhà Đường, nơi đây là vị trí xây dựng thành Đại La.

    Tô Lịch vốn từng là một phân lưu củasông Hồng, đưa nước từ thượng lưu ở sông Hồng sang sông Nhuệ. Đến đoạn trung lưu, nó gặp hồ Tây (là dấu tích của đoạn sông Hồng cũ, nằm cạnh Quán Thánh) và một phần nước từ hồ Tây được cung cấp cho đoạn sông từ đó đến hạ lưu. Sách Đại Nam nhất thống chí(soạn giữa thế kỷ 19) đã viết[1]:

    Sông Tô ở phía Đông tỉnh thành (Hà Nội) là phân lưu của sông Nhị, chảy theo phía Bắc tỉnh thành vào cửa cống thôn Hương Bàitổng Đồng Xuân, huyện Thọ Xương (cửa sông xưa nằm ở vị trí phố Cầu Gỗ quận Hoàn Kiếm) chuyển sang phía Tây huyện Vĩnh Thuận đến xã Nghĩa Đô ở phía Đông huyện Từ Liêm và các tổng thuộc huyện Thanh Trì, quanh co gần 60 dặm, tới xã Hà Liễu chảy vào sông Nhuệ.

    ]

            Doạn sông từ Cầu Gỗ ( xưa là bến Hà khẩu nối với sông Hồng ) đến Bưởi, nay đã bị lấp, chỉ còn lại một vài dấu tích như ởThụy Khuê (nằm ở mặt sau của tòa chung cư Golden West Lake và một khu dân cư nhỏ ở gần chợ Tam Đa). Và do đó, Tô Lịch không còn thông với sông Hồng nữa. Dòng chảy của đoạn sông đã bị lấp này theo lộ trình sau: từ bên cạnh phố Cầu Gỗ ngược lên phía Tây Bắc (cống chéo) tới Hàng Lược, men theo phía dưới đường Phan Đình Phùng (phía ngoài mặt bắc thành Hà Nội), rồi chảy dọc theo hai phố Thụy Khuê và Hoàng Hoa Thám ngày nay ra đến đầu đường Bưởi nằm ở phía Nam Hoàng Quốc Việt(gặp đoạn sông Tô Lịch ngày nay). Đoạn sông còn lộ thiên ở Thụy Khuê đó còn được gọi là mương Thụy Khuê, nối từ cống Đõ (ở đầu dốc Lafore), chạy tới cống ngầm dưới lòng chợ Bưởi rồi đổ ra sông Tô Lịch ngày nay. Đoạn mương đó đã được thông báo về dự án cống hóa từ cuối năm 2005, dự kiến khởi công vào quý I-2006 nhưng hiện nay vẫn đang bị bỏ dở, khiến người dân sống gần đó đang phải sống trong môi trường nước thải ô nhiễm.

    Đoạn sông Tô Lịch ngày nay còn lộ thiên bắt đầu từ phường Nghĩa Đô thuộc quận Cầu Giấy(phía nam đường Hoàng Quốc Việt), chảy cùng hướng với đường Bưởi, đường Láng và đường Kim Giang về phía Nam, Tây Nam rồi ngoặt sang phía Đông Nam và đổ ra sông Nhuệ ở đối diện làng Hữu Từ thuộc xã Hữu Hòa,Thanh Trì.

    Ngày trước, hai bên bờ sông buôn bán tấp nập. Từ khi bị lấp, sông chỉ còn là một dòng thoát nước thải của thành phố, bị ô nhiễm nặng. Từ cuối những năm 1990, Tô Lịch bắt đầu được nạo vét đáy sông, kè bờ, để làm sạch và chống lấn chiếm.

    Sau trận lụt lịch sử hồi đầu tháng 11 năm2008, người dân ở Hà Nội đã được chứng kiến nước sông Tô Lịch “trong vắt” như xưa. Khi đó, sông Tô Lịch bị nước mưa làm loãng bớt bùn, dâng cao hàng mét, cuồn cuộn chảy,cá Hồ Tây theo nước bơi về và dân Làng Cót đổ ra song cất vó. Docago từng mặc áo mưa đứng trên cống Cót xem thật thích mắt . Nhưng nước  lụt đó chỉ làm sông Tô Lịch sạch sẽ trở lại chỉ trong vòng vài tuần lễ.

    Vào năm 2009, Hà Nội đã có đề án dùng nước Sông Hồng rửa sông Tô Lịch. Nghe nói lúc đầu có đề  án dưới là cống nước thải trên là nước Hồ Tây và nước mưa. Đề án này được coi như “tiểu đề án” đầu tiên thực hiện việc xử lý 3 vấn đề ô nhiễm môi trường và xanh hóa trở lại thủ đô bức xúc nhất trên địa bàn Thủ đô Hà Nội văn minh hiện đai.

    Ngày nay Docago đã vào nam sinh sống bên Rạch Chiếc . Con sông này cũng bị ô nhiễm năng nhưng may nhờ có thủy triều lên xuống nên có đỡ hơn song Tô mà mình đã gắn bó gân 20 năm và nay nhiều đêm vẫn trở về trong những giấc mơ nhớ về Hà Nọi khôn nguôi.

    ĐAT

    (3/6/2015)

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s