Thư viện

Lữ Hồng : Hoa thạch thảo ( với các bản dịch cuả TMCS)

Inline image

 
                                                  HOA THẠCH THẢO
                                                      (CÚC NHẬT BẢN)
 
Cô giáo 9X xinh đẹp 8 năm bị ung thư với điều kỳ diệu không thể ngờ đến - ảnh 5
Tác giả Lữ Hồng – “Một mai thức dậy”    
 
                                         

                           

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
MỘT MAI THỨC DẬY
Thơ LỮ HỒNG
TMCS dịch Anh – Pháp – Hán
 
MỘT MAI THỨC DẬY

Lữ Hồng

Một mai thức dậy                                  

Cỏ mọc trong lòng
Xanh như bờ dại
Nở vào tầng không.

Một mai thức dậy
Trời vẫn còn mưa

Thanh xuân thêm tuổi
Thương ai cho vừa?                            

Một mai thức dậy
Dấu lệ trần gian
Mình như lá úa
Rớt trong khẽ khàng.                           

Một mai thức dậy
Đi trọn kiếp người                                

Xin là thạch thảo
Tím hoài khôn nguôi                             

WAKE UP  EARLY IN THE MORNING…

Poem by Lữ Hồng- Translation by TMCS

One day, early in the morning,

Waking up, I felt in my mind 

Wild green grass was growing 

And blooming in the high sky.

One day, early in the morning,

When I woke up,

It was raining.

To my youth, one year old was added,

Who would be suitable for my love?

One day, early in the morning, 

Seeing the trail of tears on earth,

I felt that I was like a faded leaf

Falling down  in the quiet …

Then, there will be one day,  

Early in the morning,

I’ll spend my whole human life.

With the intention of becoming a heath-bell flower, 

Its violet would last forever! 

RÉVEIL SUR LE PETIT MATIN

Poème par Lữ Hồng- Traduction de TMCS

Un jour, au petit matin, 

Dès mon  réveil, il me semblait

Que les herbes mauvaises 

Apparaissaient dans mon esprit

Et  fleurissaient entre ciel et terre.

Un jour, au petit matin,

Quand je me suis réveillée, 

Il pleuvait.

À ma jeunesse, un an  a été ajouté.

Et à mon amour, qui serait adapté ?

Un jour, au petit matin,

En voyant une traînée de larmes sur le chemin,

Je sentais que j’étais comme une feuille fanée

Étant en train  de tomber légèrement dans l’air

Et puis il y aura un jour,

Au petit matin,

Je  finirai toute ma vie humaine

Avec l’intention de devenir une fleur de bruyère,

Son violet durera pour toujours!

THANH TẢO TỈNH LAI

Lữ Hồng thi- TMCS dịch

                              

Thanh tảo  tỉnh lai

Thảo trưởng tâm trung
Thanh như hoang địa

Hoa phóng mãn không.

 

Thanh tảo tỉnh lai
Dạ vũ vị đình.

Niên linh gia nhất
Khả xứng thuỳ tình

Thanh tảo  tỉnh lai
Lệ tích  trần hoàn

Ngô như khô diệp
Khinh lạc man man

Thanh tảo  tỉnh lai
Hoàn mãn nhân sinh,

Nguyện vi thạch thảo
Tử sắc chung tình

 
 
清早醒来 
(旅鸿诗-相梅居士译) 
 
清早醒来
草长心中
青如荒地
花放满空  
 
清早醒来
夜雨未停
年龄加一
可称谁情 
 
清早醒来
泪迹尘寰 
吾如枯叶 
轻落缦缦  
 
清早醒来 
完满人生
愿为石草
紫色钟情
Advertisements

Vô Vi: NGƯỜI ĐƯƠNG THỜI

Vô Vi

28 Tháng 2 · Thanh Oai, Hà Nội ·
NGƯỜI ĐƯƠNG THỜI
Nhiều người rất ngưỡng mộ cụ Nguyễn Chân (Chân Nguyễn), người biết làm thơ bằng 5 thứ ngữ: Việt, Hoa, Anh, Pháp, Nga …Vì vậy những bài thơ dịch của cụ không chỉ đuổi ý, đuổi chữ mà còn hơn người ở chỗ có hồn cốt thơ bản ngữ. Cụ không sống bằng ngòi bút nên không có tên trên văn đàn. Tuy cụ ít làm thơ nhưng cụ có mấy bài thơ làm chết đứng tim người đọc. Đơn cử như 2 bài sau :
*
EM VÀ TÔI
Em của tôi, rồi em của ai ?
Mong hương chờ dáng, nhớ nhung hoài,
Nhớ hòai quên bẵng. điều quan yếu,
Em của ai, rồi mới của tôi !.
*
TÌNH TRĂM NĂM
(Trong mơ gặp cô láng giềng thuở trước)
Thư em viết, lâu ngày nhoè hết chữ
Trong lòng anh dáng em cũ không nhoà
Mong mỏi mãi, hết năm qua, tháng lại
Hình bóng em, anh vẫn đợi trong mơ.
Rồi đêm nọ, em bất ngờ xuất hiện
Anh mừng thầm được nghe chuyện hàn huyên
Chưa kịp hỏi, em đột nhiên trở gót
Chỉ cần nhìn anh sống sót rồi đi.
(ảnh cụ Chân và tác giả stt này chụp đã 3 năm)

Trong hình ảnh có thể có: 2 người, mọi người đang cười, mọi người đang đứng, cây, thực vật, ngoài trời và thiên nhiên

Posted 2 minutes ago by ducthanh nguyen

Đỗ Anh Thơ : Kỷ niệm về quê Mẹ ( bài đăng lại nhân ngày giỗ mẹ 25/8 al)

Quê tôi ở Nghi Trung (thôn Kim Cẩm xưa). Dòng họ tôi vừa có học quan trong triều như cử nhân nho học Nguyễn Đức Đôn, phó bảng Nguyễn Đức Đàm, tiến sĩ Nguyễn Huy Nhu… lại có những chiến sĩ cách mạng cộng sản kiên cường như Nguyễn Thị Xân, Nguyễn Thị Thiu, Nguyễn Đức Dương, Nguyễn Đức Thái (Võ Phong)… vào Đảng từ hồi Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội, và đặc biệt là có những trí thức như Nguyễn Đức Bính, Nguyễn Đức Nguyên (Hoài Thanh), Nguyễn Đức Nam… có tầm trí tuệ cao, có những công trình tâm huyết, nhưng nói như nhạc sĩ Tô Hải, có lẽ do mảnh cơm manh áo mà họ vẫn bị mang tiếng là “Nửa đời vị nghệ thuật, nửa đời lại vị cấp trên.”

Cha tôi tuy là tộc trưởng họ nhưng sau khi tham gia phong trào Đông Du, bị tri huyện Trần Mậu Trinh bắt dời nhà vào thôn Kim Chi sát ngay huyện lỵ, để thường xuyên trình diện, vì ông có con là cộng sản đang bị tù chung thân ở Côn Đảo trong vụ án Lý Tự Trọng. Ở đất mới, ông làm thuốc. Tuy đã có vợ và ba con trai, ông vẫn yêu một cô gái đẹp, góa chồng lúc mới 21 tuổi (tuổi Đinh Dậu phải hai lần đò mà!) rồi lấy làm vợ kế. Ông bà chênh lệch nhau 15 tuổi và sinh ra ba chị em chúng tôi.

Mẹ tôi lúc đó chưa biết chữ, nhưng rất thông minh, thuộc Kiều và rất nhiều truyện cổ tích. Bà kể cho chúng tôi vô số chuyện, nhưng cái đọng lại trong tâm trí tôi cho đến ngày nay là chuyện của cái thuở Nguyễn Hữu Bài từng tuyên bố “Hữu Nghệ Tĩnh bất phú, vô Nghệ Tĩnh bất bần” và chuyện ông Trần Phú có con mắt lé, bà Nguyễn thị Minh Khai (con cụ Hàn Bình, vốn là chỗ quen biết với cha tôi) có đôi mắt tròn to. Trần Phú là người đã đưa khẩu hiệu “Trí phú địa hào, đào tận gốc trốc tận rễ!” vào Luận cương Đảng Cộng sản. Bà còn kể: cụ Đặng Thái Thân bị Pháp kéo qua ngõ nhà tôi, tóc dài quét tới đất như thế nào; bà cả Thanh chị cụ Hồ có đôi vú lép kẹp, người như đàn ông, gầy như con mắm, nhưng lại yêu chú cả Hiêng (con cụ đầu xứ Nguyễn Đức Công, tức liệt sĩ Đông kinh Nghĩa thục Hoàng Trọng Mậu)…, nhưng tôi nhớ nhất chuyện về đường quan cộ (cũ) sau nhà. Đó là mồ chôn tập thể, vùi xác không biết bao nhiêu là tù cách mạng Văn Thân, Đông Du… cho đến cộng sản. Ở đó có rất nhiều ma, mọc rất nhiều cây dại mà dân quanh vùng cũng như mẹ tôi thường gọi là cây cộng sản. Sau này, trong phong trào hợp tác xã, dân làng thường cắt về làm phân xanh. Xế phía tây, cách một cánh đồng nước, là thôn Yên Lạc Tiền (安乐 前 村) và thôn Yên Lạc Hậu ( 安乐 后村) (nghĩa là thôn yên vui trước và thôn yên vui sau).

Năm Ất Dậu, có lẽ do thấy nhiều gia đình chết cả nhà nên cha tôi bắt mẹ tôi phải cần kiệm, bán gạo nhà xay xát để mua gạo Nhật mang từ Sài Gòn ra cấp phát cho phu làm sân bay. Gạo xát không có chút cám và bị mốc ẩm. Có lẽ do đó mà cha tôi bị phù, xơ gan cổ trướng và chết trước Cách mạng tháng Tám mấy tháng.

Sau cách mạng, mẹ tôi học bình dân học vụ rồi vào Đảng Cộng sản từ 1946. Bà lần lượt làm bí thư phụ nữ, chủ tịch hội mẹ chiến sĩ xã, rồi chấp hành phụ nữ huyện. Bà thường giảng cho chúng tôi biết thế nào là “tam vô nhị các”, “các tận sở năng, các tận sở nhu” của chủ nghĩa này. Có một ông trong xóm thấy mẹ tôi lao vào công việc xã hội đã mỉa mai nói: Bà Y. chạy suốt ngày như con cà cưởng (tên gọi chim sáo sậu đầu trắng theo quê tôi). Bà thường nuôi các sĩ quan và chiến sĩ đại đội 60 (thuộc trung đoàn 57) trong nhà. Có hôm, họ đi qua, tiền hết gạo không, nhà chỉ còn một chú gà choai, bà đã đem giết, nấu một nồi cháo to cho cả một tiểu đội ăn.

Năm 1953, chỉnh huấn xong cấp ba, trên Khu ủy thấy tôi bập bẹ tiếng Pháp và tiếng Anh, có lý lịch là mẹ và các anh đều là đảng viên, đã điều tôi đi bộ ra tận Việt Bắc (Quán Vuông, Định Hóa Thái Nguyên) chỉnh huấn gần một năm ròng, để vào học sĩ quan quân báo, Bộ Tổng Tham mưu. Nhưng rồi, vì không phải là thành phần cơ bản, họ đẩy tôi về lại quê, dù tôi có khóc sướt mướt, xin ở lại làm cấp dưỡng nhưng cũng không được. Tôi biết chắc mẹ thấy tôi về sẽ không vừa lòng. Và quả thật, khi thấy tôi thất thểu từ hàng năm, sáu trăm cây số trở về, mẹ tôi đã phân bua ngay với hàng xóm là: “Nó về, tui cũng chẳng mừng!”. Vì thế, hôm sau tôi lại phải mò lên Khu ủy, may có lớp Trung văn, không cần lựa chọn, tôi đồng ý đi luôn, như một kẻ trốn chạy.

Mãi đến khi sửa sai, ở nước ngoài về tôi mới hay, mẹ tôi phải bán hết mọi đồ đạc, cuối cùng bán đến cả chó vẫn không đủ thóc thuế. Rồi cải cách ruộng đất, mẹ tôi bị quy là địa chủ, bị đấu tố và nhốt vào chuồng trâu nhiều tháng trời. Quá phẫn uất bà định treo cổ tự tử. Chị tôi hoảng sợ, đi báo cáo với đội trưởng cải cách là Nguyễn Kỳ Cẩm, trước kia vẫn “mẹ mẹ con con” với bà, họ mới thôi. Đến nay, tôi vẫn nghĩ, có lẽ do họ đã đủ số địa chủ theo quy định rồi, chứ công lao của bà đã thấm gì so với bà Nguyễn Thị Năm?

Ngày nay, hàng năm về quê nội giỗ cha giỗ mẹ, qua khung cửa xe ô tô tôi nhìn quê ngoại. Ở đó có phần mộ của ông bà ngoại, các cậu mợ tôi. Nhưng chưa bao giờ tôi nghỉ lại đó, vì nó gợi lại cho tôi những kỷ niệm buồn và đau thương.

Tôi chỉ nghe nói thôn Yên Lạc Hậu nay đã nổi lên một nhân vật xứng với cái tên này (安  洛 后 – hãy yên tâm trong cảnh nghèo nàn lạc hậu) với triết lý nổi tiếng về “lề đường bên phải“.

( Viết nhân 30 năm ngày giỗ mẹ 25/8 âm lịch )

© 2009 Đỗ Anh Thơ

Đỗ Anh Thơ : Docago quay lại bàn về chữ Tầu Bài 7 .- Chữ “ đạo “ ( 道) và chữ đức ( 德 )

Bài 7 .- Chữ “ đạo “ ( 道) và chữ đức ( 德 )

A.-Chữ 道: Bộ quai xước ôm lấy chữ “thủ” (首 = cái đầu) cho ta chữ “đạo”(道).

Đạo có nhiều nghĩa : 1.- đường đi

2.- nói ra, kể ra ( ví dụ: 從 實 道 來 – tòng thực đạo lai = cứ theo sự thực mà kể )

3.- đạo lý ( 道理 = principle, truth) như đạo đức ( 道德=morality), nhân đạo ( 人道 = humanity ) , vương đạo(王道 = benevolent government), bá đạo( 霸道=overbearing)

4.- môn phái tu hành ( như đạo giáo , đạo tràng )

5.- chỉ dẫn , hướng đạo ( như chữ đạo 導 trong lãnh đạo )

6 .- đơn vị hành chính có từ thời nhà Đường bên Tầu.

B.- Chữ “ đức “ (德) có các kết hợp từ sau đây :

1.- Đạo đức

Đức ( theo Khổng giáo) có nghĩa là : đạo lập thân , như đức hạnh ( 德行﹕đạo đức 道德 + phẩm hạnh 品 行 = moral integrity), đức tính ( 德 性). Bơi thế mà người ta chiết tự để định nghĩa chữ “ đức” như sau : ( bộ nhân đứng đi với chữ thập , chữ mục nằm ngang , chữ nhất ,chữ tâm có i nghĩa là : “ nhiều người , nhiều con mắt nếu nhìn vào( đánh giá) một người mà trong lòng người đó tự cảm thấy không có điều gì phải hổ thẹn là có đức độ ”

Tuy nhiên Lão tử đã mượn hai chữ này để viết Đaọ đức kinh trong đó chữ Đạo lại mang một khái niêm triết học hoàn toàn khác . Đó là nguyên lý ( quy luật) huyền bí của vũ trụ :Đạo mang khái niêm triết học về bản thể luận. là hình nhi thượng ( 形 而 上)﹐là phần vô hình ( meta) . Còn Đức là cái vỏ bên ngoài (hữu hình) của Đạo ﹐nghia là phần hữu hình , là hình nhi hạ, phần vật lý của vật chất

( physic )

2.- hướng thiện , cảm hóa người , như đức chính 德 政)﹐ đức hóa ( 德 化), đức dục

(德育) , đức trị 德 治)

Khái niệm “ đạo đức” thật rộng lớn và bao quát cả trong lĩnh vực triết học và đời sống .Nó là chất kết dính tạo nên niềm tin của toàn xã hội. Bởi vậy, nó suy đồi là do hậu quả của một chuỗi nguyên nhân : chiến tranh huynh đệ tương tan, đấu tố , tước đoạt … trước kia, cộng với sự lạc hậu , thiếu minh bạch của nền sản xuất, văn hóa giáo dục , pháp quyền ( chủ yếu là quyền bình đẳng của dân trước pháp luât) lạc hậu và đã bị che lấp bởi pháp trị ( thực chất là công an trị ) … hiện nay nên đã làm cho sự dối trá trong toàn xã hội lên ngôi gần như không còn thuốc chữa trị ./.

ĐAT

(1/10/2018)

Trần Hữu Viêt : Gọi ( TMCS dịch sang Anh Pháp Hán

Đỗ Anh Thơ :  Bầy sâu róm trên lá trang leo

 

Ba cây hồng đua nhau cùng bốn chậu trang leo lần lượt ra hoa, khiến sân thượng nhà Docago đẹp rưc rỡ dưới nắng sớm . Cách đây hai tuần, sáng ra như thường lệ, khi mặt trời chưa lên , lão đã vịn cầu thang, dò từng bước một, lên đó quét dọn và ngắm nghía hoa không chán mắt. Lão thường cảm thấy như ấm áp trong lòng hơn, trước những đóa hồng hàm tiếu và bùi ngùi sót xa khi phải cắt tỉa những cành hoa tàn hoăc nhặt những cánh hoa rụng đầy dưới gốc . Rồi lão lấy dây thép buộc cho hai ngọn ổi vừa đậu quả, nâng cao cành cho trang leo cùng hai chậu tuyết sam . Tiếp theo đó, lão bật đồng hồ điều khiển phun tự động . Chợt lão nhìn thấy hai con bướm vàng to,  bay đến và vờn nhau trong vườn . Lão càng cảm thấy thích thú hơn, yêu đời hơn…. Lão yên tâm đóng cửa nhà để lên Nam Long chơi với đàn cháu mấy tuần…

Chỉ đi có hơn chục cây số mà lão đã say xe. Taxi vừa đến cổng nhà con, chưa kịp bấm chuông thì cháu Na đã chạy ra ôm lấy ông và reo to :

–        Ông đã về.

Cháu Mi thì đứng yên trong nhà, không vồ vập và chào ông như cô chị .Lão lảo đảo bước vào nhà và vờ như không biết nói bâng quơ :

–        Hôm nay là sinh nhật ai mà bánh bầy đầy bàn thế nhỉ :

Cháu Mi chỉ giơ ba ngón tay :

-Sinh nhật Mi . Rồi cháu lại tiếp tục chơi đồ hàng. Lát sau cháu mới chạy lại với rồi và nói tiếp :

-Sắp đến sinh nhật Mi rồi , ông đừng có mà …

Biết tính đứa cháu có tính tự lập cao và ương bướng như lão khi còn bé , nên lão không gặng bắt cháu khoanh tay chào ông nữa mà lên phòng nằm nghỉ.

Hai tuần ở chơi với cháu. Trở về Bình Thanh , việc đầu tiên là lão ra xem mấy con chim rồi chậm chạp vịn cầu thang lên sân thương . Một cảnh tan hoang diễn ra trước mắt lão : Hoa hồng đã tàn hết, còn bốn chậu trang leo thì gận như không còn cái lá non nào .

Lão phải đeo kính vào và bắt được hơn chục con sâu lớn như những con tằm sắp chin , chỉ khác là mình chúng đầy lông vàng .

Lão vứt chúng lên tấm tôn . Chung quằn quại một lúc rồi chết . Quay trở lại bón phân cho hoa , lão còn phát hiện ra một con cuối cùng . Đột nhiên , lão nẩy ra ý nghĩ :

–        Thôi để con này tiếp tục sống trên cây để xem nó làm kén như thế nào ,  có thể nhả tơ như con tằm không ?

Quay xuống nhà , nghe  đài đưa tin chủ tịch nước Trần Đại Quang đã mất. Lão thở dài , nghĩ tới mẩu tin hiếu học””bắt đom đóm đọc sách của cậu học sinh nghèo “” này !!!

ReplyReply allForward

Đỗ Ạnh Thơ : Docago quay trở  lại bàn về chữ Tầu :Oái oam thay cái từ “ khu”

Đỗ Ạnh Thơ : Docago quay trở  lại bàn về chữ Tầu

Oái oam thay cái từ “ khu”

Ở Nghi lộc của Docago nơi còn nhiều phương ngữ thuần Việt như từ  “khu” là để chỉ chỗ bài tiết của con người , cùng nghĩa với chữ “ đít”. Tiếng Tầu là “giang môn” 肛 門 hoặc hậu môn ( Anh là anus)  Với từ này, Docago nghĩ ngay tới bài thơ của cụ Lê Đình Nhường , một nhà nho, nhà thơ trào phúng quê ở Kim Khê ( Nghi Lộc ) trước đây, chế nhạo các cậu Âm con quan như sau :

Trách làng Cổ Đạm với Kẻ Trù,(*)

Ấm đồng không vắt, vắt ấm bù(**).

Một mai ấm bể(***) theo cha ấm,

Nước chảy trên mồm xuống lỗ khu

 

Để chỉ bộ phận này, đối với loài vật và đồ vật , ta còn có các từ như : đáy, trôn …   Còn “khu” – 區 (âm Hán Việt ) là chỉ ranh giới vùng đất nuôi trồng, sản xuất , nên mới có chữ phẩm ( 品vật phẩm) bên trong bộ hệ,  như  xưa kia gọi những người canh gác vùng đất đó là “ cảnh khu “(警 區) ﹐ chức quan cai trị   vùng là khu trưởng . Sau giải phóng , từ “區(khu) bị lạm dụng . Nó du nhập từ Bắc vào Nam , như khu phố , khu dân cư ….và đã trở thành danh từ cho dân gian đàm tiếu  như “đăc khu” được nói chệch đi thành “đ…khu “.

Có hai từ Hán Việt dùng để chỉ đơn vị hành chính tương đương với từ district và county của tiếng Anh là quận ( 郡) và khu ( 區). Từ quận xưa hơn﹐như thời Hán gọi vùng đất miền Bắc nước ta là Quận Giao Chỉ chẳng hạn. Trái với miền Bắc, trong Nam quen dùng từ quận hơn .

Từ “khu” ( động từ ) còn có nghĩa là phân biệt rõ ( distinguish) như khu biệt 區 別) ,  khu phân (differentiate  區分) , khu hoạch ( 區劃division into districts)

Như vậy có thể nói từ “ khu” không quen tai vơi người phương nam. Nó chẳng khác gì con heo đươc gọi là con lợn , họ chấp nhận . Nhưng đến “chú ỉ “ như sách tập đọc lớp 1 của Hồ Ngoc Đại thì họ tẩy chay thẳng thừng .

Vậy thiết nghi, đã đến lúc muốn làm cho trong sáng, tránh bớt dị biệt , đi đến chuẩn hóa tương đối tiếng Việt, chúng ta không nên tiếp tục mươn hoắc lạm dụng nhiều từ Hán Việt như trong trường hợp chữ “khu” này . Trong xu hướng toàn cầu hóa , việc vay mượn ngôn ngữ là cần thiết, nhưng các nhà giáo, nhà văn, nhà nghiên cứu, dịch thuật  …cần suy nghĩ thận trọng hơn nữa trong sử dụng để

tránh những phản cảm trong dân gian cả ba miền. Trước hết là loại bỏ những công trình của các nhà khoa học rởm, tự vỗ ngực xưng là giáo sư này nọ, coi thường dân chúng , mà không biết rằng người lao động mới là người sáng tạo nên tiếng nói vô cùng phong phú của nước ta . Trong khi đó , chính họ mới mới là những người phát âm sai, viết sai , không am tường từ nguyên tiếng Việt theo từng vùng miền của đất nước ta đã hình thành kế thừa tiếp nhận, loại trừ có chọn lọc trong qua trình tiến xuống phương Nam

ĐAT

( tại Bình Thạnh SG

19/9/2018

Ghi chu :

(*) Tên các vùng đất Nghi Lộc xưa có nhiều tù binh người Chiêm Thanh lập nghiệp , trồng lúa chiêm (Chăm), trồng trầu ( blu) , chè ( blè) và sản xuất nồi ấm đất .

(**) ấm bù = ấm đất

(***)bể = vỡ